تقریباً در همان زمان، دو محقق برجسته و تأثیرگذار آمریکایی و مشاوران دولتی - برنارد لوئیس از دانشگاه پرینستون با کتاب *ریشههای خشم مسلمانان* (۱۹۹۰) و ساموئل هانتینگتون از دانشگاه هاروارد - با هشدار نسبت به برخورد تمدنها، درگیری بین تمدنهای اسلامی و غربی: بین اسلام و ارزشهای سکولار و دموکراتیک مدرن غربی ما، توجه بینالمللی را به خود جلب کردند.
جدیترین پرسش این است: آیا آنچه رخ میدهد صرفاً مدیریت تنش است یا منطقه به نقطه تغییر شکل نظم جهانی نزدیک شده است؟ هیچکس پاسخ قطعی ندارد، اما مسلم این است که تنگه هرمز دیگر فقط یک گذرگاه دریایی نیست؛ بلکه به آینهای تبدیل شده است که اراده آشکار قدرتهای بزرگ و بازیگران منطقهای را منعکس میکند. و اگر سیاست نتواند این بحران را مهار کند، دریایی که یکسوم تجارت نفت جهان را حمل میکند، میتواند به جرقهای بدل شود که بزرگترین بحران تاریخ مدرن منطقه را شعلهور سازد.
بنابراین، خواندن موضع اسپانیا مستلزم توجه به ریشههای تاریخی، سیاسی و فرهنگی ترکیبی است؛ زیرا این موضع در نتیجه یک رویداد واحد شکل نگرفته، بلکه حاصل انباشتهایی است که طی چندین دهه گسترش یافته و با دگرگونیهای داخلی عمیقتر شده است؛ همزمان با ظهور نیروهای سیاسی پایبند به گفتمانی که بیشتر با حقوق بینالملل و حقوق بشر پیوند دارد.
دین یکی از مهمترین منابع توجه و نگرانی در تفکر و برنامهریزی در حوزه عمومی و گفتمان عمومی است. در طول تاریخ و در همه مناطق جغرافیایی و در میان همه ادیان، توجه طبقات اجتماعی، مجامع عمومی، متفکران، روشنفکران و حتی افراد با آگاهی فرهنگی محدود را به خود جلب کرده است. این موضوع با توسعه سریع رسانهها و فناوریهای ارتباطی اهمیت بیشتری یافته است. بحث پیرامون دین در حوزه عمومی، سیاست، نهادها، نظم اجتماعی و اخلاقی، علوم طبیعی و محض و رابطه دین و سیاست را در بر میگیرد. اینها بحثهایی دیرینهاند که پایههای آنها در دوران مدرن با انقلاب انگلیس در قرن هفدهم گذاشته شد.
علاوه بر این، میتوان از تجربه صدر اسلام به عنوان الگویی تاریخی بهره گرفت که حضور زنان در زندگی عمومی را در ابعاد علمی، اجتماعی و اقتصادی نشان میدهد. زنان در انتقال دانش، فعالیت اقتصادی و حمایت از زندگی اجتماعی در چارچوب نظام ارزشی سازگار با زمینه تاریخی و فرهنگی آن دوران مشارکت داشتند، بدون آنکه این مشارکت به معنای جدایی آنها از ساختارهای خانوادگی یا اجتماعی باشد.
بیتردید این تحولات و پدیدهها یک قیام بزرگ را شکل میدهند که به زلزلهای سیاسی در ساختار آینده حزب دموکرات نزدیک میشود و نسلی جدید، مستقلتر و آگاهتر را پدید میآورد؛ نسلی که تأکید میکند «آمریکا باید حرف اول را بزند، نه هیچ کشور دیگری ـ از جمله اسرائیل».
1405/04/22
منصف الوهیبی، شاعر و منتقد تونسی :مترجم علی سرداری
با این حال، آنچه میتوان با اطمینان گفت این است که نیچه قصد نداشت اسلام را در تونس بهصورت آکادمیک یا مذهبیِ سنتی مطالعه کند؛ شاید میخواست آن را از نزدیک، بهعنوان الگویی تمدنی متفاوت از اروپای مسیحی ـ که بهشدت از آن انتقاد میکرد ـ بشناسد. او ممکن است در اسلام یا در تمدن اندلس، عناصر قدرت، نظم و عزتنفس را دیده باشد؛ همان چیزهایی که در مسیحیت فاقد آنهاست («متافیزیک شلاق»). اما همچنان منتقد مبانی دینی و اعتقادی، چه مسیحی، چه اسلامی و چه غیر آن، باقی میماند. منطقی است که بگوییم او به اسلام همانگونه که به مسیحیت حمله کرد، حمله کرده است؛ و احتمالاً اسلام را بهعنوان نمونهای متضاد برای مسیحیت به کار گرفته است.
اردن با توجه به موقعیت جغرافیایی و شبکه روابط منطقهای، نقش مهمی در هشدار زودهنگام، نظارت هوایی، دفاع هوایی، تبادل اطلاعات و مقابله با پهپادها ایفا میکند. رویدادهای اخیر اهمیت نقش اردن در رهگیری اهداف هوایی را برجسته کرده است.
بستهنگار ذهنی جستجوگر داشت، چه برای اطلاعات علمی و دانش حقوقی که تخصص خود او بود ، و چه برای مسائل اجتماعی که در متن آنها قرار داشت . هر کتاب تازه ای که منتشر می شد ، نه تنها برای خودش که برای دوستان هم می خرید. کتابهایی را که می خرید ، تندخوانی می کرد و مطالب آن را به خوبی درمی یافت و به ذهن می سپرد .و به دلیل همین علاقه به مطالعه کتابخانۀ شخصی نسبتاً بزرگ و خوبی به همین طریق فراهم کرده بود.
یاد گرامی اش جاویدان باد!
او میافزاید: «در دهه گذشته، ظهور ملیگرایی—even در صفوف سپاه پاسداران و در گفتمان رسمی دولت—آشکار شده است.» رهبر پیشتر با همه جنبههای تاریخ ایران باستان مخالفت میکرد و آن را نوعی «جاهلیت» میدانست که با کنشگری اسلامی معاصر ناسازگار است. با این حال، امروز در برابر این روند—بهویژه با افول ایمان