ملی مذهبی _روزنامه «گاردین» گزارش مفصلی از زندگی «پرویز ثابتی» از مقامات بلندپایه حکومت «محمدرضا شاه پهلوی» منتشر کرده و ضمن پرداختن به جزییات زندگی او نوشت اولین جلسه محاکمه او دیماه ۱۴۰۴ برگزار خواهد شد.
پرویز ثابتی در دهه پایانی حکومت پهلوی دوم رییس اداره سوم «ساواک» و همچنین رییس ساواک پایتخت بود. او سالها بعد از خروج از ایران با هویتی دیگر در فلوریدای آمریکا زندگی میکرد.
در جریان اعتراضات پس از کشته شدن «ژینا (مهسا) امینی» تصویری از پرویز ثابتی٬همسر و دخترش در فضای باز منتشر شد. انتشار این تصویر موجب شد شماری از زندانیان سیاسی سابق به اتهام «اعمال خشونت و شکنجه در زندانهای تهران و جاهای دیگر» از او شکایت کنند.
پرویز ثابتی، مقام بلندپایه ساواک و مسئول امنیت داخلی حکومت پهلوی پس از بیش از چهار دهه زندگی ناشناس در آمریکا اکنون با شکایتی ۲۲۵ میلیون دلاری در دادگاه فدرال فلوریدا مواجه است.
نشریه گاردین بریتانیا در گزارشی اختصاصی به پرونده شکایت گروهی از فعالان حقوقی از پرویز ثابتی پرداخته است.
به گفته این نشریه، همسایگان در محله مرفه «ویندرمیر» اورلاندو در آمریکا، آقای ثابتی و همسرش نسرین را با نامهای غربی «پیتر و نانسی» میشناسند؛ زوجی آرام و بازنشسته که در عمارت ۳.۶ میلیون دلاری کنار دریاچه زندگی میکنند و گهگاه میزبان دو دخترشان هستند که یکی از آنها استاد برجسته علوم در دانشگاه هاروارد است.
پرویز ثابتی پس از خروج از ایران در سال ۱۹۷۸، توانست بخش بزرگی از دارایی خود را، که بنا بر برخی گزارشها «بیش از ۲۰ میلیون دلار» تخمین زده میشد، به آمریکا منتقل کند و شرکتی موفق در زمینه املاک و مستغلات راهاندازی کند.
خانواده او مالک دستکم هشت ملک در شهرستان اورنج فلوریدا هستند. اسناد نشان میدهد او و همسرش از سالها پیش شهروند آمریکا شدهاند و حتی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ رأی دادهاند.
گاردین در بخشی از این گزارش نوشته است که بنا بر حکم صادر شده از سوی قاضی دادگاه پرونده شکایت از او سه شاکی دارد و در مدارک ارایه شده توسط آنها عنوان شده که آنها «در میان هزاران نفری که بهعنوان مخالف فرضی شاه توسط ساواک، سازمان امنیت داخلی و اطلاعاتی بسیار بیرحم ایران، بازداشت شدند» بوده و بهدستور شخص پرویز ثابتی تحت شکنجههایی از جمله «تجاوز، شوک الکتریکی، نزدیک غرق شدن و استخراج ناخن به زور» قرار گرفتهاند.
گاردین به نقل از شاکیان نوشته که آنها در زمان بازجویی با ابزاری با نام «آپولو» مورد آزار جسمی قرار گرفتهاند: «صندلی الکتریکیای به نام پروژه فضایی آمریکا آپولو، که کلاهفلزیای داشته که فریاد قربانیان را داخل خودش تقویت میکرد.»
این گزارش همچنین نوشته است که این سه شاکی مرد که بین ۶۸ تا ۸۵ سال سن دارند و هر سه در کالیفرنیا زندگی میکنند گفتهاند که توسط ساواک در تهران «ربوده شده، با ضرب و شتم وادار به اعترافات دروغین شدهاند و به زندان افتادهاند.» به نوشته گاردین ممکن است محاکمه او اوایل سال آینده میلادی یعنی دیماه ۱۴۰۴صورت گیرد.
«سارا کولون»، وکیل خانواده ثابتی گفته است که موکلانش از زمان طرح شکایت با تهدید به مرگ و ارعاب مواجه شدهاند.
شکایت قربانیان و روایت شکنجه
سه شاکی که اکنون بین ۶۸ تا ۸۵ سال سن دارند و در کالیفرنیا زندگی میکنند، خود را زندانیان سیاسی سابق معرفی کردهاند. آنان مدعیاند توسط ساواک، سازمان اطلاعات و امنیت داخلی ایران، بازداشت و «به دستور مستقیم ثابتی تحت شکنجه» قرار گرفتهاند. در دادخواست ارائهشده به دادگاه، از روشهایی مانند «شوک الکتریکی، غرق مصنوعی، کشیدن ناخن و تجاوز» یاد شده است.
بهگفته شاکیان، یکی از ابزارهای رعبآور ساواک «آپولو» نام داشت؛ صندلی برقیای مجهز به کلاه فلزی که فریاد قربانی را چندین برابر کرده و در گوش خودش طنین میانداخت.
قربانیان میگویند تحت شکنجه مجبور به اعترافات دروغین شده و سالها زندان را تحمل کردهاند.
حکم دادگاه و آغاز روند محاکمه
وکلای پرویز ثابتی تلاش کردند پرونده را به دلیل «مرور زمان» مختومه اعلام کنند، اما قاضی فدرال گرگوری پرسنل این درخواست را رد کرد.
او حکم داد که محاکمه ادامه یابد و هویت شاکیان به دلیل تهدیدهای امنیتی و ترس از انتقام محفوظ بماند. انتظار میرود نخستین جلسات دادگاه اوایل سال آینده برگزار شود.
آقای ثابتی تاکنون به شکایات اخیر پاسخ علنی نداده و پیشتر همواره هرگونه شکنجه توسط ساواک را رد کرده است.
با این حال، گزارشهای سازمان سیا در سال ۱۹۷۸ او را یکی از قدرتمندترین و هراسانگیزترین افراد رژیم شاه معرفی کردهاند؛ فردی با اختیار کامل برای بازداشت، بازجویی و پیگرد مخالفان در سراسر ایران.
گفته میشود او پس از مهاجرت به آمریکا همچنان ارتباط خود را با رضا پهلوی فرزند محمدرضا شاه حفظ کرده و حتی در مقاطعی نقش مشاور امنیتی برای او ایفا کرده است.
واکنشها و پیامدها
وکلای شاکیان میگویند این پرونده تنها درباره گذشته نیست، بلکه درباره پایان دادن به «مصونیت از مجازات» و تأکید بر حق قربانیان برای دستیابی به عدالت و بازگرداندن کرامتشان است.
جمعیت عدالت و پاسخگویی ایران، نهادی مدافع قربانیان شکنجه، نیز اعلام کرده است: «این پرونده باید پیام روشنی داشته باشد؛ همه قربانیان سزاوار عدالتاند و همه عاملان شکنجه و سرکوب باید پاسخگو شوند.»
این گروه میگوید ریشههای بسیاری از روشهای خشن و سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی به همان الگوهایی برمیگردد که در دوران ساواک و بهویژه تحت مدیریت ثابتی به کار گرفته شد.
آنها میگویند: «آینده ایران نباید تکرار گذشته باشد، چه بازگشت به ساواک و چه عفو عمومی نیروهای سرکوبگر فعلی.»
آقای ثابتی در سال ۱۳۹۰ گفتوگویی با صدای آمریکا داشت و مدعی شد که مخالف شکنجه است: «بنده همیشه به سهم خودم با شکنجه که یک چیز غیرقانونی بود مخالفت کردهام و چون حقوق خوانده بودم به سهم خودم همیشه با هر چیزی که منجر به شکنجه شود مخالفت کردهام .»
پرویز ثابتی در سال ۱۳۱۵ در سمنان به دنیا آمد و در سال ۱۳۳۷ از دانشکده حقوق دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد. او بلافاصله همکاری با ساواک، سازمان امنیت و اطلاعات ایران را آغاز کرد و تا آبان ۵۷ و روزهای منتهی به سقوط حکومت پهلوی در ساواک حضور داشت.
او در چهار دوره ساواک تحت ریاست تیمور بختیار، حسن پاکروان، نعمتالله نصیری و ناصر مقدم در این سازمان به خدمت پرداخت و فرد دوم محسوب میشد.
