آنچه ایرانیان می‌خواهند

ایران پس از جنگ چهل روزه- ۳
بر اساس گزارش«آنچه ایرانیان می‌خواهند» ، برای حدود ۱۴ تا ۲۰ درصد از خانواده‌ها، امکان تأمین ۲۲۰۰ کیلوکالری روزانه فراهم نیست. همچنین، شاخص رضایت از زندگی در میان خانواده‌ها ۵.۵ از ۱۰ ارزیابی شده است. میزان بی‌اعتمادی مردم به دستگاه قضایی ۷۵ درصد است و پاسخ‌دهندگان با ارزیابی منفی از عملکردها، کارایی حاکمیت را زیر سؤال می‌برند. در پاییز سال ۱۴۰۴ نیز، ارزیابی مشابهی در زمینه ارزش‌ها و نگرش‌ها انجام شد که اگرچه گزارش کامل آن منتشر نشد، اما بر اساس بخش‌های منتشرشده، ۹۲ درصد از مردم در آن زمان از وضعیت موجود ناراضی بودند.
 
در این گزارش اشاره شده که ۶۳ درصد از مردم احساس خشم و عصبانیت، ۵۰ درصد احساس ناامیدی و ۴۷ درصد احساس افسردگی دارند. این گزارش، بخش گزینشی از یک مطالعه ملی است که اطلاعات کامل آن منتشر نشده است. با این حال، حتی در همین بخش گزینشی نیز نتایج، نشان‌دهنده بحران‌های جدی است.
 
مطابق این مطالعه یک‌سوم از پاسخ‌دهندگان (که احتمالاً جمعیت بالای ۱۸ سال را شامل می‌شود) تمایل به مهاجرت دارند. این آمار در میان جمعیت زیر ۲۹ سال به ۴۵ درصد افزایش می‌یابد. همچنین، تمایل به مهاجرت در میان افراد دارای تحصیلات دانشگاهی به حدود ۵۰ درصد می‌رسد. در این گزارش درباره مقبولیت نظام جمهوری اسلامی چالش هایی وجود دارد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، ۵۲ درصد از پاسخ‌دهندگان به «اصلاحات اساسی در چارچوب جمهوری اسلامی» معتقدند. همچنین، ۱۳ درصد خواهان «اصلاحات محدود»، ۱۹ درصد طرفدار «تغییر نظام جمهوری اسلامی» و ۹ درصد نیز موافق «حفظ وضعیت موجود» هستند.
 
البته در نظرسنجی‌های داخل ایران، پاسخ‌دهندگان معمولاً در قبال سؤالاتی که ممکن است تبعات قانونی یا قضایی داشته باشد، محافظه‌کارانه \اسخ میدهند. به همین دلیل، گزینه‌ای مانند «اصلاحات اساسی در چارچوب جمهوری اسلامی» می‌تواند پاسخی باشد که دردسر کمتری برای فرد ایجاد می‌کند و سهم بالای آن را باید با این ملاحظه در نظر گرفت. در مورد پویش «جان فدا» که با هدف «دفاع از وطن» معرفی شده بود، ۳۱ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که در آن ثبت‌نام کرده‌اند، ۴۶ درصد با آن آشنا بوده اما مشارکت نکرده‌اند و ۲۱ درصد نیز اظهار داشته‌اند که اساساً نام آن را نشنیده‌اند. نکته جالب دیگر در این گزارش، رویکرد پاسخ دهندگان نسبت به «محور مقاومت» است. بر اساس این مطالعه، اکثریت ایرانیان (۵۸.۱ درصد) مخالف حمایت از گروه‌های مقاومت هستند، در حالی که ۳۱ درصد با این حمایت موافق‌اند. این آمار نشان‌دهنده تغییر نظر قابل توجه است، زیرا در مطالعه مشابهی در سال ۱۴۰۳، میزان حمایت از گروه‌های محور مقاومت ۶۹ درصد بود. لذا ۲۸ درصد از افراد طی سه سال اخیر، موضع خود را تغییر داده و معتقدند که ایران نباید در قبال محور مقاومت مسپولیتی بر عهده گیرد و منافع ملی را هزینه آن کند.
 
آقای علی ربیعی در انتهای گزارش خود چنین نتیجه‌گیری می‌کند: «ارکان مختلف کشور باید از سیاست‌هایی که به تقابل با جامعه منجر می‌شود پرهیز نمایند و نیز لازم است از این ایده که مسائل در داخل نظام جمهوری اسلامی قابل حل نیست، به طور جدی پرهیز کنند». به نظر می‌رسد هدف اصلی این گزارش، القای همین نکته پایانی بوده؛ یعنی نشان دهد که مسائل در داخل نظام قابل حل است و وضعیت بحرانی نیست  اما تمام شواهد، مؤید وجود بحران هستند.
 
آمار و ارقامی که در این گزارش آمده (و علاقه‌مندان می‌توانند جزئیات آن را مطالعه کنند)، نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی در دوران «پساخامنه‌ای»، با همان توالی و چرخه‌ بحران‌هایی مواجه است که در عصر «پساخمینی» نیز وجود داشت. دلیل این تداوم آن است که بخش بزرگی از مشکلات نظام، «بحران‌های ساختاری» هستند؛ یعنی بحران‌هایی که ریشه در قوانین (به‌ویژه قانون اساسی)، رویه‌ها (قوانین نانوشته‌ای همچون حکم حکومتی یا نهادهای فراقانونی مانند شورای هماهنگی اقتصادی سران سه قوه) و مناسبات قدرت (جایگاه و نفوذ روحانیون، نظامیان و نیروهای امنیتی در ساختار قدرت) دارند. وضعیت کنونی، محصول چنین ساختاری با این ویژگی‌هاست.
 
از این رو، با توجه به اینکه در دوران رهبری آقای خامنه‌ای نیز تغییری در این ساختار صورت نگرفته، بحران‌ها به قوت خود باقی مانده‌اند و جمهوری اسلامی را به همان وضعیتی دچار کرده اند که در دوره پیشین نیز تجربه کرد: یعنی توالی بحران‌ها و ورود به چرخه‌ای از بحران‌های متعدد.(ادامه دارد)
 #ایران_فردا
#سعید_مدنی
#آنچه_ایرانیان_میخواهند