یک نظرسنجی جهانی نشان داد که اکثریت ساکنان ۳۶ کشور در سراسر جهان دیدگاههای منفی نسبت به اسرائیل دارند. مؤسسهٔ آمریکایی «Bio Research» این نظرسنجی را بین ۸ فوریه تا ۱۳ مه ۲۰۲۶ انجام داده است.
۶۷ درصد از شرکتکنندگان ارزیابی منفی از اسرائیل داشتند. آنان در سالهای گذشته شاهد پیامدهای فاجعهباری بودند که بر فلسطینیها وارد شد و همچنین جنگهای بیپایان اسرائیل در منطقه علیه لبنان و یمن، تهاجمات آن به سوریه، مداخلاتش در عراق و در نهایت جنگ مشترکش با آمریکا علیه ایران را مشاهده کردند.
این افراد، همراه با تمام بشریت، عواقب این همه وحشیگری هولناک اسرائیل را دنبال کردند: در خیابانها و دانشگاههای جهان، از طریق تحصنها و راهپیماییها؛ در دریا، از طریق کمپینهای مستمر فعالان بشردوستانه برای حمایت از غزه؛ در سازمان ملل، که شاهد نبردهای دیپلماتیک شدیدی بود که حتی به قطع روابط اسرائیل با دبیرکل انجامید؛ در دیوان بینالمللی دادگستری، که دولت اسرائیل را به نسلکشی علیه فلسطینیها متهم کرد؛ و در دادگاه کیفری بینالمللی، که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، و یوآو گالانت، وزیر جنگ پیشین، را به ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت متهم کرد.
حتی در استادیومهای فوتبال، جشنوارههای فیلم و موسیقی نیز اثرات این بحران بر شهروندان جهان آشکار شد؛ اگر نه از نظر سیاسی، دستکم از نظر اقتصادی، مانند گرانی کالاها، نفت و کودها و گسترش اشکال افراطگرایی.
سونامی اسرائیل تمام جهان را درنوردید و خاطرات تاریخی را زنده کرد که دولت عبری سالها برای پنهانسازی و زیباسازی آن تلاش کرده بود؛ تاریخی که متحدان غربیاش نیز در شکلگیری آن نقش داشتند: آلمان که وجود اسرائیل را کفارهٔ هولوکاست دوران نازیها میداند؛ بریتانیا که با جنبش صهیونیستی متحد شد و وعدهٔ «وطن ملی» در فلسطین اشغالی را داد؛ فرانسه که رآکتور هستهای اسرائیل را تأمین کرد؛ و آمریکا که رابطهای ویژه و چندلایه با اسرائیل بنا نهاد، از دوران استعمار و نابودی بومیان آمریکا تا اتحاد سیاسی ـ نظامی امروز.
این زمینلرزه همچنین متحدان غیرغربی اسرائیل را نیز تحت تأثیر قرار داد؛ از کشورهایی که در سازمان ملل با آن همصدا رأی میدهند تا متحدان عرب آن در چارچوب «توافقات ابراهیم». این تأثیر حتی در اختلافات جغرافیایی یا سیاسی مانند پروندهٔ اخیر «سومالیلند» و نیز در رقابت برای کسب حمایت اسرائیل میان «نیروهای واکنش سریع» و ارتش سودان دیده شد.
فراخوان جنجالی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که در آن نتانیاهو را «دیوانه» توصیف کرد ــ و به گفتهٔ رسانههای اسرائیلی، موقعیت او را تضعیف نمود ــ یکی از فصلهای عجیب پیامدهای این سونامی بود. ترامپ نتانیاهو را متهم کرد که جهان را به نفرت از اسرائیل سوق داده است؛ موضوعی که در نظرسنجی نیز بازتاب یافت و رابطهٔ میان افزایش نفرت از اسرائیل و حکومت نتانیاهو را نشان داد. البته این تنها بخشی از تصویر است و نقش دولتهای همپیمان در مشارکت با اسرائیل در نسلکشی و پاکسازی قومی فلسطینیان را نادیده میگیرد.
تحقیقات اخیر وبسایت «Arabi Post» نشان داد که اسرائیل در دو سال گذشته تلاشهای گستردهای برای زیباسازی چهرهٔ خود انجام داده است؛ تلاشی که از یک پروندهٔ تبلیغاتی محدود به یک سیستم دولتی چندلایه تبدیل شده است. این سیستم بودجههای دولتی را با مهندسی حقوقی و شبکههای نفوذ فرامرزی ترکیب میکند و هزینههای ماشین تبلیغاتی را از دهها و صدها میلیون به میلیاردها افزایش داده است. فعالیتهای اسرائیل از رسانههای سنتی فراتر رفته و به دانشگاههای آمریکا، مجالس قانونگذاری ایالتی و عرصههای حقوق بینالملل گسترش یافته است.
این هزینههای عظیم با شبکههای لابی صهیونیستی در غرب ادغام شده و در قالب نبردهای آشکار و پنهان در سطوح مختلف قدرت و نفوذ نمود یافته است. اما آخرین نظرسنجی نشان میدهد که تلاش برای زیباسازی نسلکشی بیهوده است؛ زیرا پویایی ایجادشده نه تنها چهرهٔ زشت اسرائیل را آشکار کرد، بلکه نشان داد که این دولت اساساً بر منطق نسلکشی و پاکسازی قومی فلسطینیها بنا شده است.
مصطفی العبسی:مترجم علی سرداری
طنز ماجرا اینجاست که این پیشرفت همیشه به احساسی که انتظارش را داشتیم تبدیل نشده است. در حالی که جهان با سرعتی سرسامآور تغییر کرده، تصویری که ما دههها پیش از آینده در ذهن داشتیم لزوماً محقق نشده است. طنز دیگر این است که بسیاری از نسل من دیگر همان اشتیاق را نسبت به آینده احساس نمیکنند. فاصلهٔ روانی میان ما و آینده بیش از آن چیزی شده که باید باشد. گاهی با احتیاط، نه با شور؛ و با اضطراب، نه با کنجکاوی به آن فکر میکنیم. شاید چون آنقدر عمر کردهایم که بفهمیم جاده همیشه به سمتی که انتظار داشتیم نمیرود.
- 1405/03/16
