مهستان؛ انتخابات اسرائیل در حال برگزاری است. غربیها دوست دارند اسرائیل را یگانه دموکراسی خاورمیانه خطاب کنند. با این حال، این انتخابات علیرغم برخی مشخصات دموکراتیک، نشانهٔ یک آپارتاید بزرگ هم هست. در حالی که حدود ۱٫۷ میلیون عرب در اسرائیل واجد حق رأی هستند، نزدیک به ۵ میلیون نفر در کرانه باختری و نوار غزه از حق رأی و حتی داشتن تابعیت یک دولت محرومند.
مهمترین موضوع در آخرین روزهای انتخابات اسرائیل اما مسئلهٔ فلسطین، دوکشوری، سرنوشت شهرکهای غیرقانونی و … نبود؛ جنگ با ایران بود که در کانون مجادلات بین نتانیاهو و رقبای انتخاباتیاش قرار گرفت. مخالفان از گادی آیزنکوت تا اویگدور لیبرمن، نتانیاهو را متهم کردند که در آستانهٔ انتخابات در پی برافروختن شعلهٔ جنگ با ایران است تا بتواند انتخابات را به تعویق بیندازد. این ادعاها را نتانیاهو و وزیر جنگش اسرائیل کاتس رد کردند. اما تراکم خبرهایی که حتی به سیانان هم رسید نشان میدهد که به احتمالِ بسیار زیاد نتانیاهو با هماهنگی گوفمن، رئیس فعلی موساد که دستپروردهٔ خود اوست، سعی در حمله به ایران یا حداقل تحریک ایران به اقدامی پیشدستانه داشته است.
رقص عددها امشب حوالی ساعت ۱۰:۳۰ به وقت تهران شروع خواهد شد. به محض بسته شدن حوزههای انتخابیه، نتایج نظرسنجیهای پای صندوق، ترکیب کنست اسرائیل را مشخص خواهد کرد.
مهمترین و محتملترین سناریو، ایجاد یک وضعیت تعلیق است که در آن نه مخالفان به عدد ۶۱ کرسی میرسند و نه ائتلاف نتانیاهو. حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت بین ۲۱ تا ۲۳ کرسی به دست میآورد، نتانیاهو و لیکود بین ۱۸ تا ۲۱ کرسی. ترکیب کنست تا حدودی به این بستگی دارد که حزب رزرویستها و حزب عمخا اسرائیل بتوانند نصاب حضور در کنست را کسب کنند. از این رو ساعت ۱۰ باید دقت کرد که آیا این احزاب از حد نصاب گذشتهاند یا نه. در مجموع رأی نیاوردن آنها، بهخصوص رأی نیاوردن حزب عمخا اسرائیل به رهبری عوفر وینتر، به نفع اپوزیسیون است. عدد دیگری که باید به آن دقت کرد تعداد کرسیهای حزب رعم به رهبری منصور عباس است. اگر تعداد کرسیهای رعم بیشتر از ۵ باشد میتواند یک برگ برندهٔ ناپلئونی به شمار رود. علاوه بر این، تعداد آرای فهرست مشترک عربی هم میتواند بین ۷ تا ۹ کرسی نوسان کند و بیشتر شدن آن دردسرهای آیزنکوت را برای تشکیل دولت تمامصهیونیستیِ مورد درخواست لیبرمن و بنت دشوارتر میکند.
یک سناریو کمتر محتمل، گذشتن تعداد کرسیهای حزب یاشار از ۲۴ است. در این صورت باید نتیجه گرفت که آرای مردد در لحظهٔ آخر به سمت اپوزیسیون چرخیده است و روز انتخابات تحولی رقم خورده است. این اعداد معجزه نمیکنند، اما کار بقای نتانیاهو در قدرت را سخت خواهند کرد.
رقص عددها چند روز ادامه دارد. بعد از انتشار نظرسنجیها، در بامداد نتایج اولیه منتشر میشود و بعد صبحگاهان نتایج شهرهای بزرگ مانند حیفا و تلآویو از راه میرسد. تازه بعد از آن آرای نظامیان و امنیتیها شمرده خواهد شد. پدیدهای موسوم به «پاکت مضاعف»! در دورههای قبل معمولاً این آرا به راستگرایان نزدیک بوده، اما این دوره پیشبینی میشود که با توجه به محبوبیت آیزنکوت در بدنهٔ ارتش — او رئیس ستاد ارتش اسرائیل بوده است — و همینطور ماجرای به سربازی رفتن یهودیان حریدی، شاید پاکتها بیشتر به نفع آیزنکوت گشوده شود.
رقص عددها چند روزی همه را خیره میکند، اما واقعیت سرد و سخت جنگ در خاورمیانه زیر پوست این اعداد ادامه مییابد. نتانیاهو جنون حمله به ایران را ادامه خواهد داد. بعضی تحلیلگران معتقدند که نتانیاهو در مقام نخستوزیر در قدرت که تا زمان تشکیل دولت جدید در نخستوزیری میماند، جنگی را با ایران آغاز میکند و یا به جنگ ترامپ خواهد پیوست و خواستار تشکیل دولت وحدت ملی به ریاست خودش میشود. اگر این هم رخ ندهد، تشکیل دولت برای آیزنکوت از گذراندن فیل از سوراخ سوزن سختتر خواهد بود. بسا که در نهایت بیبی بتواند بنتِ جاهطلب را به ائتلاف بکشاند و کل نقشهٔ اپوزیسیون را به هوا بفرستد، یا در نهایت بعد از نزدیک به ۳ ماه و تشکیلنشدن دولت جدید، کار به انتخابات مجدد بکشد.
بیبی در آخرین تلاشهایش برای بسیج هواداران، برگ رأی به حزب لیکود را به پیجرهایی تشبیه کرد که در عملیات مشهور لبنان علیه حزبالله به کار گرفته شد. او و بلوک افراطی همراهش و لابی بزرگ صهیونیستی حامیاش در آمریکا هزاران پیجر مشابه دارند که در کل خاورمیانه کار بگذارند و رقص عددهای انتخاباتی هم به این راحتیها از پس انفجارهای مورد علاقهٔ این گروه برنخواهد آمد؛ انفجارهای کوچک و بزرگی که در خاورمیانه مرگ و نفرت میکارند.
] ملی مذهبی: اگر دموکراتها کنگره را بگیرند، چگونه میتوانند جنگ با ایران را محدود کنند؟
انتخابات میاندورهای آمریکا در آبان میتواند ابزارهای تازهای برای مهار سیاست جنگی ترامپ در اختیار مخالفانش قرار دهد. رویترز در گزارشی به تاریخ ۳ آبان، فشار بودجهای و افزایش نظارت بر دولت را از پیامدهای احتمالی پیروزی دموکراتها دانسته است.
مهمترین اهرم، پول است. کنگره میتواند تأمین بودجه تازه برای عملیات نظامی را رد کند، برای مصرف آن شرط بگذارد یا استفاده از منابع مالی برای اقداماتی مشخص را ممنوع کند. کنترل حتی یکی از دو مجلس، قدرت چانهزنی بر سر بودجه را افزایش میدهد؛ اما برای تصویب محدودیت قانونی تازه، توافق هر دو مجلس لازم است.
اهرم دوم، پاسخگو کردن دولت است. اکثریت جدید میتواند مدیریت کمیتهها و دستور جلسات را در دست بگیرد و مقامهای دولت را برای توضیح درباره اهداف، هزینهها و مبنای حقوقی جنگ به جلسات استماع فرا بخواند. این نظارت بهخودیخود عملیات نظامی را متوقف نمیکند، اما میتواند اطلاعات بیشتری علنی و هزینه سیاسی ادامه جنگ را افزایش دهد.
پس چرا پیروزی انتخاباتی به معنای پایان خودکار جنگ نیست؟ ترامپ میتواند مصوبات محدودکننده را وتو کند و عبور از وتوی او به رأی دوسوم نمایندگانِ رأیدهنده در هر دو مجلس نیاز دارد؛ بسیار بیشتر از یک اکثریت شکننده حزبی. مخالفت با بودجه تازه نیز لزوماً منابعی را که قبلاً تصویب شده، فوراً متوقف نمیکند.
زمان هم اهمیت دارد: دوره نمایندگان و سناتورهای منتخب از ۱۳ دی، برابر با ۳ ژانویه ۲۰۲۷ آغاز میشود؛ بنابراین تغییر اکثریت در شب انتخابات، فوراً اختیارات کنگره جدید را فعال نمیکند.
اثر عملی انتخابات به این بستگی دارد که اکثریت تازه تا چه اندازه حاضر باشد از مخالفت لفظی به محدودیت بودجهای و قانونی برسد و برای این کار حمایت جمهوریخواهان مخالف ادامه جنگ را هم جلب کند.