چرا حزب جمهوری‌خواه خلق که تا دیروز از مظاهر تدین رنج می‌بُرد، تغییر موضع داد؟

چرخش ایدئولوژیک حزب جمهوری‌خواه خلق ترکیه درقبال اسلامگرایان؛ تغییر عقیده یا بازی انتخاباتی؟

با تمامی این‌ها، آنچه که اکنون واضح به نظر می‌رسد این است که حزب جمهوری‌خواه خلق در این دوره از انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری عزم خود را جزم کرده است تا فراتر از برجسته‌سازی مظاهر تدین و عدم خصومت با اسلامگرایان گام بردارد. ائتلاف این حزب با 3 حزب اسلامگرا در ترکیه خود به تنهایی گواه بر این مدعاست. در واقع، حزب جمهوری‌خواه خلق با حزب اسلامی سعادت به رهبری «تمل کاراملا اوغلو»، حزب آینده به رهبری نخست‌وزیر اسبق یعنی «احمد داوود اغلو» و حزب «دموکراسی و پیشرفت» به رهبری «علی باباجان» وزیر اقتصاد سابق و از دوستان رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، تشکیل ائتلاف داد.

• 1402/02/11

خواست یک زندگی ساده

نگاهی به تاریخ زندگی کارگران در ایران

زماني كه نام طبقه كارگر به ميان مي‌آيد، براي بيشتر افراد، بيش از هر چيز يادآور ماركسيسم و پديده انقلاب است. ماركس نقشي بسزا در ايجاد اين تصور از طبقه كارگر داشت. او طبقه كارگر را يك طبقه انقلابي معرفي كرد كه قادر است ديگر طبقات را نمايندگي كند. هر چند بعد از گذشت تحولات بسياري مخصوصا فروپاشي اتحاد جماهير شوروي و پيروزي احزاب راست در جهان، نسبت به انقلابي بودن اين طبقه شك‌ها و سرخوردگي‌هاي زيادي ايجاد شد. واقعيت امر اين است براي بسياري آشكار شد كه ديگر طبقه كارگر توانايي نمايندگي يك انقلاب بزرگ را ندارد، اما همچنان توقع انقلابي بودن طبقه كارگر ميان بسياري باقي ماند. در تاريخ ايران طبقه كارگر صنعتي، طبقه‌اي نوپا محسوب مي‌شود. طبقه‌اي كه به اصطلاح كم جان اما همواره مورد توجه جريان‌ها و گروه‌هاي مختلف بوده است. از زمان شكل‌گيري اولين هسته‌هاي سوسيال دموكراسي در ايران، همواره دغدغه كارگران مورد توجه روشنفكران بوده است. از همان ابتدا تا شكل‌گيري احزاب ماركسيست گسترده‌تري مانند حزب توده مهم‌ترين توقع و دغدغه آنها از طبقه كارگر نمايندگي و رهبري انقلاب بوده است اما واقعيت تاريخي اين است كه در طول تاريخ ايران  نه تنها اين طبقه هيچ‌گاه انقلابي نشد بلكه حتي در بسياري موارد از همراهي با حركت‌هاي انقلابي امتناع كرد.

• 1402/02/11

خلق جهاني موازي

زيستن در زمانه دشوار به روايت مقصود فراستخواه

زندگي سخت شده. اين حرف را تقريبا از همه مي‌شنويم. شرايط اقتصادي و اجتماعي ناگوار است، شكاف فقير و غني روز به روز بيشتر مي‌شود، زيست بوم رو به اضمحلال است، سايه جنگ بر سر اكثر ابناي بشر سنگيني مي‌كند، آزادي‌هاي فردي و امنيت اجتماعي از همه سو تهديد مي‌شود و خلاصه اوضاع قمر در عقرب است. در چنين وضعيتي براي زنده ماندن و زيستن چه بايد كرد؟ چه مي‌توان كرد؟ مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس ايراني پنجشنبه هفتم ارديبهشت 1402 در مدرسه ترديد، درباره زندگي در زمانه دشوار سخنراني كرد و كوشيد ضمن تشريح وضعيت، پاسخي براي اين پرسش بيابد. آنچه مي‌خوانيد گزارشي از صحبت‌هاي اوست.

• 1402/02/09

استاد نوگرا

به مناسبت اولين ساگرد درگذشت محمدعلي اسلامي ندوشن

محمدعلي اسلامي ندوشن متعلق به نسلي از روشنفكران و نويسندگان ايراني است كه شمار اندكي از آنها در قيد حياتند و اكثرا به علت كهولت سن ‌دار فاني را وداع گفته‌اند، رفتگاني چون رضا سيد حسيني، احمد سميعي گيلاني، اسماعيل سعادت، ايرج افشار، مصطفي رحيمي، ابوالحسن نجفي، عبدالله انوار، محمدرضا باطني كه يادشان گرامي و آنها كه خوشبختانه در ميان ما حضور دارند و همچنان از بركت وجودشان بهره مي‌بريم، شخصيت‌هايي چون محمدعلي موحد، محمدرضا شفيعي‌ كدكني، عزت‌الله فولادوند، فتح‌الله مجتبايي، ضياء موحد، شاپور اعتماد، حسين معصومي همداني و نصرالله مجتبايي كه عمرشان دراز و سايه‌شان مستدام باد. 

• 1402/02/06

به قول خودشان بامشکلات عظیمی روبروشده 

چرا انقلاب اسلامی شد؟  

پیش زمینه های تاریخی- انقلا ب مشروطه ابتدا با کودتای رضاخان وحمایت انگلستان ازیاد رفت و درزمان حضور سران متفقین جنگ دوم " استالین – چرچیل وروزولت" درایران " وبردن او،  فروغی فیلسوف بزرگ ما  محمدرضا را به سلطنت رساند، واو هم بعد ازچندسال  با انتخاباتی فرمایشی مجلس موسسانی تشکیل داد ، وبر اختیارات خود منجمله "انحلال مجلس شورای ملی وتصویب قانون واختیارات جدید و..." افزود، که درآن زمان قوام السلطنه گفت " توبااین کارت مارا به انقلاب خواهی رساندورساند" ومصدق گفت " اینکه همان دوره ی  قاجارشد " تلویحا نیازبه انقلاب مشروطه ای دیگر . بعد هاهم  کودتایی علیه  دولت ملی به کمک اوباش واجامرنمود که ازهمان اول چون پدرش مشروعیت نداشت 28مرداد. واماگریز پدر - با بیم ازآنها که اموال چون باغ وزمین شانرا غصب کرده بود ، راازدست داده،  به همین دلیل هردورا آورندگانشان به راحتی بردند، زیرا پایگاه اجتماعی نداشتند . درشبی که اعلام کردند تهران بمباران میشود ، نیمه های شب ، باقطع برق واعلام اینکه "تهران بمباران میشود  .

• 1402/02/03

اینها از نظریه خلافت هم عدول کردند؟

بررسی نسبت دین و سیاست در مصر؛ اخوانی‌ها سکولار شده‌اند!

امروز مسئله نسبت میان دین و سیاست به یکی از مهمترین پرسش‌های جوامع مسلمان تبدیل شده است. به همین دلیل پایگاه اینترنتی شعوبا درنظر دارد الگوهایی مختلفی که از این نسبت در سطح جهان اسلام وجود دارد را مورد بررسی قرار دهد. در همین راستا الگویی که اخوان المسلمین به عنوان یکی از پرقدرت ترین جریانات اسلامگرا، خاصه در مصر، در پیش گرفته، شایان توجه جدی است.

• 1402/02/01

بانوان شاغل، افزایش تعداد بانوان و مردان مجرد قطعی،

یادداشت شکاف میان واقعیات موجود و مطالبات اجتماعی و منطق حکمرانی

بیش از سه دهه است که بخش بزرگی از جامعه ایران با تغییرات شگرفی روبه‌رو است. روش و سبک زندگی ایرانیان در دو دهه گذشته شاهد تغییرات قابل توجهی بوده است. پایان جنگ تحمیلی بر مردم ایران و آغاز سازندگی و دگرگونی‌های پس از آن موجب شد تا روز به روز بر میزان باسوادی در کشور افزوده شود، شمار فارغ‌التحصیلان از دانشگاه‌های داخل و خارج نیز به شکلی روزافزون افزایش پیدا کند، میزان سفرهای داخلی و خارجی رشد شتابانی داشته باشد، دسترسی به وسایل ارتباط‌جمعی جدید چون ماهواره و سپس اینترنت و در ادامه گوشی‌های هوشمند همراه نیز به بخشی از زندگی ایرانیان راه یابد.

• 1402/01/30

همین دلیل دموکراسی هم بدون توجه به عدالت توزیعی وبرابری دراصل ناقص است

راه حل جمهوری است

در زمانی که سروکار ما از جامعه مدنی به جامعه دانش محورتا "توسعه و... یوده ، درایران با وجود ماهواره هایی که امروزبیشترکارشان  یاد آوری وتبلیغ رژیم های سلطنتی - رضاشاهی ومحمد رضاشاهی است ،درواقع دیکتاتوری ها یی که یکی را انگلیسها آوردندویکی را آمریکایی ها - که، دوره هاشان گذشته  ،  به علاوه دوره ابر قدرتی این حامیان شان ،  هم امروز  بابرآمدن چین وژاپن و.. گذشته است ، که درانگلستان که یک روز معروف بود "آفتابش به خاطر مستعمرات در دنیا غروب نمیکند"، وامروزنخست وزیرش – هندی،  وشهردارش پاکستانی است ؟!!، وتورم درآن هرگزدرآن چون امروز "چهل پنجاه درصد" نبوده است .  همین ها که درایران قبل از مشروطه کشور ما را بین ایران وروسیه تقسیم نمودند ، اینک بایادآوری شان که باید گفت "آب را گل نکنید – که زمان سخت شده آلوده-وجهان ردشده ازفرموده ی های مطلق شما!! . راه حل همه اینها امروز"جمهوری "است.

• 1402/01/28

موضوع حجاب مهم‌ترين موضوع اجتماعي و حتي سياسي در كشور بوده است.

آيا تقابل در زمينه حجاب به نفع نظام سياسي است؟

از آغاز سال 1402 و در يك ماه اخير، موضوع حجاب مهم‌ترين موضوع اجتماعي و حتي سياسي در كشور بوده است. با سخنان سردار رادان مبني بر آغاز مقابله با بدحجابي از شنبه 26 فروردين اين موضوع وارد فاز جديدي شد و بسياري از كاربران شبكه‌هاي اجتماعي با انتشار تصاوير خود كه بدون روسري در خيابان‌هاي شهر قدم مي‌زنند نسبت به آن واكنش نشان دادند. بسياري معتقدند كه اين افزايش تقابل‌ها در زمينه حجاب به نفع نظام سياسي نيست؛ آنها معتقدند اين برخوردها به ‌مثابه پوست خربزه‌اي است كه جرياني افراطي زير پاي نظام سياسي گذاشته است تا براي آن بحران درست كند و در اين بحران به حيات خود ادامه دهد. اما آيا واقعا چنين است و اين تقابل در زمينه حجاب تبديل به بحراني بدتر براي نظام سياسي مي‌شود؟ بياييد ماجرا را از زاويه‌اي ديگر و از سمت نهادهاي مدافع اين طرح‌ها ببينيم. اگر تقابل در زمينه حجاب براي نظام سياسي بحران‌ساز باشد، بعيد است كه اركان مختلف آن متوجه اين موضوع نباشند.

• 1402/01/28

جایگاه دین در ایران امروز 

نسبت وزن دین و وزن‌دهی به دین: آخرین خاک‌ریز

دین در عصر مدرن، به‌خاطر عمل‌کرد مردم دین‌دار و دیگر نیروهای دینی برای بسیاری از متفکران سیاسی و اجتماعی و فیلسوفان بدل به موضوع اندیشه است و در واقع موضوع‌شده‌گی‌ی سیاسی دین به‌نحو همه‌جانبه‌ای رخ داده است. در اروپا این نوع موضوع شده‌گی‌ی دین در قرن هفده به خاطر جنگ‌های دینی بین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها به اوج خود رسید و در ایران هم اکنون بعد از تجربه‌ی یک حکومت دینی به اوج خود رسیده است. پرسشی که بسیاری از صاحب‌نظران را درگیر خود کرده این بوده است که در درون نظم اجتماعی-سیاسی چه جای‌گاه و مکانتی باید به دین داده شود و در چه مواردی دین مجاز است نقش ایفا کند و در هدایت امور دخالت کند. با تشکیل یک حکومت دینی در ایران در چهل و چهار سال اخیر و نحوه‌ی عمل‌کرد آن، اکنون در ایران دین‌اندیشی نه فقط متفکران که بسیاری از مردم را به‌نحوی درگیر خود کرده است. اکنون برای بسیاری از افراد این پرسش مطرح است که به دین در ایران آینده چه‌ جای‌گاهی باید داده شود؟

• 1402/01/24