واشنگتن – “ القدس العربی”: نویسنده برایان هادسون هشدار داد که کمپین دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده علیه دادگاه کیفری بین المللی ممکن است گران تر از آن چیزی باشد که به نظر می رسد، او معتقد است که تلاش برای تضعیف دادگاه نه تنها یک نهاد حقوقی بین المللی را تهدید می کند، بلکه ممکن است بخشی از نفوذی را که ایالات متحده برای دهه ها جایگاه جهانی خود را بر آن بنا کرده است، تضعیف کند.
هادسون در مقاله ای که توسط پلتفرم “Common Dreams” منتشر شد، گفت که ترامپ در جریان حضور خود در کمپ دیوید در 31 ژوئیه به صراحت اعلام کرد که اقدام واشنگتن علیه دادگاه کیفری بین المللی با هدف دفاع از نخست وزیر اسرائیل است بنیامین نتانیاهو و ”other people”، نه برای محافظت از او. وی افزود مارکو روبیو، وزیر امور خارجه اشاره کرد که پنج کشور از زمان آغاز کارزار اخیر آمریکا علیه این دادگاه اعلام کرده اند که قصد خروج از این دادگاه را دارند.
هادسون: اختلاف دیگر بر سر یک دادگاه یا پرونده واحد نیست، بلکه بر سر موضع ایالات متحده در درون نظام بینالملل است و اینکه آیا واشنگتن تنها زمانی به حمایت از نهادها و قواعد بینالمللی ادامه خواهد داد که در خدمت منافع آن یا منافع متحدانش باشند
نگارنده بر این باور است که دعوا دیگر به یک دادگاه یا پرونده واحد مربوط نیست، بلکه بیشتر به موضع ایالات متحده در درون نظام بین الملل مربوط می شود، اینکه آیا واشنگتن تنها زمانی به حمایت از نهادها و قوانین بین المللی ادامه خواهد داد که در خدمت منافع آن یا منافع متحدانش باشد.
او توضیح داد که قدرت قدرتهای بزرگ نه تنها به تواناییها و اتحادهای نظامی و اقتصادی بستگی دارد، بلکه به توانایی آنها در تأثیرگذاری بر تدوین قوانین بینالمللی و متقاعد کردن دیگران مبنی بر دفاع از نظامی که فراتر از منافع ملی است، بستگی دارد. وی افزود که سیستم قانونی و نهادی که پس از جنگ جهانی دوم پدید آمد، بخشی از قدرت آمریکا شد و به واشنگتن کمک کرد تا مخالفان خود را منزوی کند، اتحادهای خود را تقویت کند و سیاست های خود را به عنوان دفاع از نظم جهانی گسترده تر ارائه دهد.
هادسون خاطرنشان کرد که موضع کنونی آمریکا در مقایسه با برخورد با روسیه دارای تناقض آشکار است. در دوران ریاست جمهوری جو بایدن، واشنگتن از تلاش ها برای پاسخگویی مسکو به جنایات مربوط به جنگ در اوکراین حمایت کرده است و کنگره محدودیت های همکاری با دادگاه کیفری بین المللی در تحقیقات مربوط به اوکراین را کاهش داده است.
اما به گفته نویسنده، پس از صدور حکم بازداشت نتانیاهو و وزیر دفاع سابق اسرائیل، یوآو گالانت در نوامبر 2024، موضع آمریکا تغییر کرد. وی افزود که ترامپ در سال 2025 فرمان اجرایی صادر کرد که در آن تحریم های مربوط به دادگاه علیه ایالات متحده و اسرائیل مجاز شد، قبل از اینکه فشارها بعداً گسترش یابد و شامل محدودیتهای سفر، تحریمهای اضافی و فشار دیپلماتیک بر کشورهایی شود که به حمایت از دادگاه ادامه میدهند.
هادسون با اشاره به اینکه استدلال های حقوقی آمریکا علیه صلاحیت دادگاه وجود دارد، خاطرنشان کرد که ایالات متحده و اسرائیل اساسنامه رم را امضا نکرده اند، سالهاست که مقامات آمریکایی به محاکمه شهروندان کشورهای غیرعضو در دادگاه بدون تایید دولتهایشان اعتراض دارند.
در مقابل، دادگاه کیفری بینالمللی صلاحیت خود را بر سرزمینهای اشغالی فلسطین از جمله نوار غزه، کرانه باختری و بیتالمقدس شرقی تأیید میکند. نگارنده با توجه به اینکه بین اعتراض به صلاحیت دادگاه و مجازات مقامات آن و تحت فشار قرار دادن سایر کشورها برای کنار گذاشتن آن تفاوت وجود دارد، خاطرنشان کرد: گزینه دوم ممکن است منجر به تضعیف خود نهاد شود.
هادسون گفت که اعتبار ایالات متحده زمانی تحت تأثیر قرار می گیرد که به نظر می رسد خواستار اعمال قوانین بین المللی برای مخالفان خود است، در حالی که زمانی که متحدان خود را تحت تأثیر قرار می دهند، آنها را رد می کند. به نقل از جوزپ بورل، مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از صدور حکم بازداشت علیه نتانیاهو و گالانت گفت که تصمیمات دادگاه برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا الزام آور است.
وی افزود که این تناقض در بیرون آشکارتر می شود جهان غرب، کشورهای جنوب جهانی از نهادهای حقوقی بینالمللی استفاده میکنند که کشورهای غربی به تأسیس آنها کمک کردند، اما آنها گاهی این کار را به روشهایی انجام میدهند که انتظارات واشنگتن و متحدانش را برآورده نمیکند.
نویسنده خاطرنشان کرد که منتقدان حقوق بینالملل استدلال میکنند که این قانون همیشه به توازن قوا گره خورده است و دادگاهها ابزارهای اجرایی واقعی علیه قدرتهای بزرگ ندارند. اما او تاکید کرد که تاریخ نشان میدهد که نفوذ سیاسی برای همیشه مانع پاسخگویی نمیشود و به دستگیری آگوستو پینوشه، رئیسجمهور سابق شیلی در لندن، و محاکمه هیسن هابر، رئیسجمهور سابق چاد اشاره کرد، و محاکمه اسلوبودان میلوشویچ رئیس جمهور سابق یوگسلاوی.
هادسون تاکید کرد که ارزش دادگاه کیفری بین المللی تنها با تعداد افراد دستگیر شده یا محاکمه شده سنجیده نمی شود و توضیح داد که حکم بازداشت می تواند بر حرکات رهبران و محاسبات سیاسی تأثیر بگذارد. او به صدور حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در سال 2023 توسط دادگاه اشاره کرد که به عدم حضور شخصی وی در نشست بریکس در آفریقای جنوبی کمک کرد.
وی خاطرنشان کرد: نظام بینالملل با افول انحصار کشورهای غربی در تعیین معیارهای مشروعیت بینالمللی، شاهد تحولی سریع است، توضیح اینکه پرونده آفریقای جنوبی در دیوان بین المللی دادگستری در مورد اسرائیل نمونه ای از استفاده کشورهای جنوب از نهادهای حقوقی بین المللی به روش های جدید است.
نویسنده در پایان گفت که شرط فعلی واشنگتن توانایی آن در تضعیف نهادهای نظام حقوقی بینالمللی بدون از دست دادن نفوذ خود در آن است، هشدار نسبت به اینکه تضعیف آن نهادها در نهایت میتواند توانایی خود ایالات متحده برای تأثیرگذاری بر شکل نظم جهانی بعدی را کاهش دهد.
وی تاکید کرد که قدرت نظامی و اقتصادی عوامل اساسی باقی خواهند ماند، اما مشروعیت عنصری حیاتی در جهانی خواهد بود که در آن کشورها برای تفسیر و اعمال قوانین بین المللی با یکدیگر رقابت می کنند.
منبع القذس
حسام أبو حامد:مترجم علی سرداری
با توجه به نفوذ عمیق ایران در نهادهای عراقی، وضعیت در عراق پیچیدهتر است. با این وجود، ترکیه به لطف منابع انرژی و آب و دیپلماسی فعال خود با اربیل و بغداد، میتواند بازیگر اصلی در عراق باشد. همچنین پروژه کریدور توسعه برای اتصال خلیج فارس به ترکیه و اروپا وجود دارد که میتواند ماهیت اقتصاد عراق را تغییر دهد و تمرکز آن را از گذرگاههای مخفی و شبکههای جناحی به بنادر، راهآهن و زیرساختها تغییر دهد. در اینجا نیز، جایگزینی نفوذ سنی با نفوذ شیعه ایرانی، به معنای تجدید حیات ایدئولوژی ایرانی است.
- 1405/05/13