نگاه القدس العربی:مترجم علی سرداری

نشانه‌های عقب‌نشینی آمریکا یا مانور برای آغاز تهاجم؟

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در گفت‌وگویی با شبکه Fox News تقریباً همان نکاتی را تکرار کرد که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره خواسته‌های واشنگتن در مذاکرات جاری با ایران مطرح کرده بود. هر دو مقام بر جلوگیری از دستیابی ایران به اورانیوم غنی‌شده‌ای که امکان تولید سلاح هسته‌ای را فراهم می‌کند تأکید داشتند و همچنین خواستار کنار گذاشتن زرادخانه موشکی ایران شدند.

ساعاتی بعد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگویی اختصاصی با NBC News اظهاراتی مطرح کرد که به نظر می‌رسید از اهداف اعلام‌شده رهبران آمریکا و اسرائیل فاصله دارد؛ اهدافی که به‌تدریج به سمت سرنگونی حکومت ایران پیش می‌رفتند و بر اساس طرح موساد، مبنای اعلام جنگ قرار گرفته بودند. این اهداف شامل پایان دادن به پروژه هسته‌ای ایران (که ترامپ پیش‌تر مدعی شده بود در جنگ دوازده‌روزه ژوئن ۲۰۲۵ نابود شده است)، حذف توان نظامی ایران (پایگاه‌های طبقه‌بندی‌شده، تسلیحات هوایی و دریایی و موشکی) و از میان بردن گروه‌های شبه‌نظامی هم‌پیمان ایران در منطقه بود.

بر اساس سخنان ترامپ، ایالات متحده ظرف دو تا سه هفته از ایران خارج خواهد شد، زیرا به گفته او «دلیلی برای ماندن وجود ندارد». او همچنین اظهار داشت که «به مواد هسته‌ای اهمیتی نمی‌دهد» ــ موضوعی که هدف اصلی جنگ‌های ژوئن و فوریه عنوان شده بود ــ و مدعی شد «یک تغییر کامل رژیم در ایران» رخ داده است؛ ادعایی که در تضاد با هدف اعلام‌شده سرنگونی حکومت قرار می‌گیرد و بیشتر شبیه نوعی عقب‌نشینی سیاسی است.

این اظهارات نشان می‌دهد که نیاز واشنگتن به خروج سریع از جنگ و «پایین آمدن از درخت»، حتی بر دستیابی به توافق با ایران نیز اولویت یافته است. این در حالی است که ترامپ در همان مصاحبه گفته بود دولت او «در حال مذاکره با رهبران میانه‌روتر ایران» است؛ سخنی که با ادعای او درباره «تغییر کامل رژیم» و همچنین با ادامه عملیات نظامی (از جمله ترور فرماندهان نظامی) در تناقض قرار دارد.

در همین حال، برخی روزنامه‌های غربی تحلیل‌هایی منتشر کرده‌اند که در آن پرسیده می‌شود آیا ترامپ در حال برنامه‌ریزی برای حمله زمینی به ایران در روز Good Friday است یا خیر. این تحلیل‌ها مجموعه اظهارات متناقض رئیس‌جمهور آمریکا را در قالب «ابهام مسلحانه» (Armed Mystery) توصیف می‌کنند؛ اظهاراتی که میان اعلام پیروزی و تهدید به عقب‌نشینی ــ که بازارهای جهانی را آرام می‌کند ــ تا تهدید به «پاک شدن کامل» ایران و بسیج ده‌ها هزار سرباز برای اجرای طرح حمله به جزایر ایران در نوسان است.

این تحلیل‌ها همچنین نشان می‌دهد که تحرکات نظامی آمریکا با ورود ۵۰ هزار نیروی جدید به منطقه و ثبت صدها پرواز نظامی، وارد مرحله اجرای واقعی شده است؛ نشانه‌ای از تشدید گسترده فعالیت‌های لجستیکی. دلیل مطرح شدن احتمال آغاز تهاجم زمینی در Good Friday نیز این است که بازارهای آمریکا و اروپا به مدت سه روز تعطیل خواهند بود.

آنچه در میان همه این تحلیل‌ها مشترک است، این است که ورود احتمالی نیروهای زمینی آمریکا به جزیره خارگ و تلاش برای باز کردن تنگه هرمز ــ با هدف وارد کردن یک «ضربه کیفی» به ایران ــ می‌تواند به‌جای یک عملیات سریع، به یک جنگ فرسایشی طولانی تبدیل شود و ارتش آمریکا را در جغرافیای پیچیده ایران گرفتار کند.

مطالب مرتبط

نصراله نجات بخش

پرسش اصلی این نوشتار آن است که چرا نیروهایی که خود را حامل آزادی و عدالت میدانستند، در بزنگاه های تاریخی نتوانستند بهبدیلی پایدار در برابر استبداد بدل شوند؟ از تجربه مشروطه و جبهه ملی تا انقالب ۱۳۵۷ و تشکل های نوبنیاد خارج از کشور، یک مسئله همچنان پابرجاست: فاصله میان آرمانهای اعالم شده و رفتار واقعی احزاب. این کتاب کوششی است برای آسیب شناسی همین فاصله؛ فاصله ای میان مرامنامه و عمل، میان آزادیخواهی و انحصارطلبی، میان نقد استبداد و بازتولید شیوه های اقتدارگرایانه در درون گروه های سیاسی.

دکتر مولای احمد صابر نویسنده مراکشی:مترجم علی سرداری

این روند ایدئولوژیک، به تحریف «نمادهای فرهنگی» ملی و به حاشیه‌راندن پوشش‌های سنتی متناسب با محیط‌های گوناگون ـ مانند پوشش‌های روستایی و واحه‌ای ـ انجامیده و آنها را قربانی یک «لباس استاندارد» فراملی کرده است که در خدمت هویت سازمانی قرار دارد. بدین ترتیب، حیا از یک «فضیلت درونی» و بخشی از آداب اجتماعی، به «ابزار طرد» سیاسی تبدیل شده و نماد را از زیبایی و خودانگیختگی‌اش تهی کرده است. رهایی روسری از این قید ایدئولوژیک و بازگرداندن آن به فضای فرهنگی و زیبایی‌شناختی‌اش، نقطه آغاز بهبود جامعه و بازگشت به وضعیت طبیعی آن است؛ وضعیتی که در آن دین رابطه‌ای والا میان فرد و خداست و حیا و عفت واقعی در هماهنگی با رودخانه‌ها و نور خورشید معنا می‌یابد، نه در چارچوب «وسواس بصری» ایدئولوژی‌ای که خودانگیختگی اجتماعی را به نبردهای سیاسی بر سر یک تکه پارچه تقلیل داده و وسعت دین را به نفع تنگنای فضاهای محصور مصادره کرده است.

احراز هویت «ملیت»

«احراز هویت ملیت» (با الهام از معنی این واژه که باز‌تعریف و تایید مجدد هویت یک فرد است) در ایران امروز جز با تشخص یافتن دوباره مردم - با همه تکثر و گونه‌گونی موجود- در عرصه عمومی ممکن نیست.تلاش‌های نظری عزت سحابی برخلاف تئوری‌های قدرت‌محور و ضدتکثر ستیز «ایرانشهری» جواد طباطبایی و ناسیونالیسم شیعی- ایرانی جمهوری اسلامی، می‌تواند نکته اتکایی برای شروع یک حرکت ملی نظری- عملی در میان نخبگان سیاسی و فرهنگی و بخش‌های خواهان اصلاح در حاکمیت باشد.اگر گفته شده است «قانون برای مردم است و نه مردم برای قانون» به الهام از آن تاکید باید کرد که «آرمانها برای مردم است و نه مردم برای آرمانها»- حتی اگر شعارها رَدای «تقدس ملت » بر تن کند.