چرا ترامپ از ضربه زدن به ایران عقب‌نشینی کرد؟

ترامپ گفت: «به جای آنکه دوشنبه گذشته شاهد بازگشت هیئت‌های مذاکره‌کننده باشیم تا راهی برای اجرای مفاد یادداشت تفاهم آمریکا–ایران بیابیم، شاهد سقوط یک هواپیمای جاسوسی آمریکا توسط یک سامانه جدید دفاع هوایی ایران بر فراز تنگه هرمز بودیم.» ترامپ جمعه گذشته اعلام کرد که با نیرویی به ایران ضربه خواهد زد که جهان از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون مشابه آن را ندیده است. او گفت این حمله شامل زیرساخت‌های انرژی خواهد بود و ایران را فلج می‌کند. پس از نشست اخیر نتانیاهو–ترامپ نیز انتظار می‌رفت ارتش اسرائیل برای نخستین بار پس از چند هفته در این حمله مشارکت کند.
اما ترامپ حدود ۲۴ ساعت بعد به شبکه‌های اجتماعی بازگشت و اعلام کرد که از آغاز حمله عقب‌نشینی کرده است، زیرا ایران و برخی کشورهای خاورمیانه از او خواسته‌اند «با توجه به اینکه مفاد توافق به‌زودی محقق خواهد شد، از جمله باز شدن فوری و کامل تنگه هرمز و پایان تهدید هسته‌ای ایران، منتظر بماند.»
ترامپ در پستی در Truth تأیید کرد که ایالات متحده «کاملاً آماده حمله به ایران» با سطحی از قدرت نظامی، زور و تسلیحات است که از زمان جنگ جهانی دوم دیده نشده است. اما منابع نظامی و سیاسی ایران به‌سرعت ادعاهای ترامپ مبنی بر درخواست تهران برای توقف حملات را رد کردند و آن را «دروغی تازه» و «تلاشی ناامیدانه» برای تحت فشار قرار دادن کشورهای خلیج فارس توصیف کردند. آنان تأکید کردند که نیروهای مسلح ایران همچنان در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند و برای هر سناریویی آماده‌اند؛ و اگر درگیری اجتناب‌ناپذیر شود، «میدان جنگ نتیجه را تعیین خواهد کرد.»
آخرین تهدید ترامپ احتمالاً پایان سلسله تهدیدهای بی‌پایه‌ای نیست که او بی‌شرمانه تکرار کرده و نه آخرین بار است که از تهدیدهای خود عقب‌نشینی می‌کند، پس از آنکه اعتبار سیاسی‌اش به‌شدت سقوط کرده است. عقب‌نشینی ترامپ از تهدید و تلاش او برای بازگشت به میز مذاکره با ایران با تماس تلفنی با ولیعهد و نخست‌وزیر عربستان، محمد بن سلمان، همراه بود. گزارش شده است که این تماس شامل درخواست برای «صبر کردن» پیش از حمله به ایران بوده، تا همه گزینه‌های ممکن برای آرام‌سازی اوضاع امتحان شود؛ زیرا ترامپ بیم دارد که دامنه واکنش ایران به تأسیسات انرژی در شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس گسترش یابد. بر اساس گزارش رسانه‌ها، بن‌سلمان نگرانی عمیق خود را نسبت به برنامه‌های ترامپ برای حمله به ایران ابراز کرده است.
ارزیابی پنتاگون: اسرائیل نمی‌تواند از خود دفاع کند و آمریکا قادر به حمله گسترده نیست
سناتور لیندسی گراهام نیز در واشنگتن با بنیامین نتانیاهو دیدار کرده بود. رسانه‌های اسرائیلی به نقل از تزیپی هوتوولی، رئیس اداره دیپلماسی عمومی دولت، گزارش دادند که محورهای اصلی این نشست بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، گسترش توافق ابراهیم و نقش مناطق امنیتی اسرائیل در سوریه، لبنان و غزه متمرکز بوده است. همچنین گفته شد که دو طرف درباره بازتنظیم هدف گسترده‌تر جنگ علیه ایران ــ یعنی ایجاد شرایط برای فروپاشی رژیم ایران، نه سرنگونی مستقیم آن ــ بحث کرده‌اند.
این فرمول جدید همان نتیجه‌ای را تأیید می‌کند که هفته گذشته نیز مطرح شد: انتقال استراتژی آمریکا–اسرائیل از «جنگ برق‌آسا» به «جنگ فرسایشی طولانی‌مدت»؛ جنگی که ممکن است دوره‌های کوتاه، داغ‌تر و شدیدتر رویارویی را در بر داشته باشد. با این حال، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در گفت‌وگویی با کانال ۱۴ اسرائیل (۲۸ ژوئیه) فاش کرد که نتانیاهو گزینه‌های مختلفی برای حمله به ایران به ترامپ پیشنهاد کرده است، از جمله طرحی برای حمله به تأسیسات انرژی؛ اما ترامپ آن را رد کرده است. کاتز گفت: «ما به‌شدت می‌خواهیم به اهداف انرژی ایران ضربه بزنیم، اما آمریکا فعلاً با این امر موافقت نمی‌کند، زیرا می‌ترسد ایران به کشورهای همسایه حمله کند و این امر موجب بحران جهانی نفت شود.» او افزود: «ما آماده ضربه زدن و آسیب رساندن به ایران هستیم.»
اظهارات کاتز نشان می‌دهد نتانیاهو طرح جنگی مشخصی داشته که شاید ترامپ در جلسه آن را رد کرده، اما سپس علناً تهدید کرده که آن را اجرا خواهد کرد؛ گویی طرح از سوی خود اوست، و بعد از آن عقب‌نشینی کرده است.
محرک‌های اصلی رفتار ترامپ در قبال ایران
پس از آنکه اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا اعتبار خود را از دست داد و میان تهدید و عقب‌نشینی نوسان داشت، تحلیل رفتار واشنگتن در قبال ایران نمی‌تواند بر پایه این اظهارات باشد؛ بلکه باید بر اساس عوامل تعیین‌کننده رفتار سیاسی و نظامی آمریکا در میدان صورت گیرد. با توجه به داده‌های موجود، سه محرک اصلی رفتار آمریکا در قبال ایران را شکل می‌دهند:
. 1. فرسودگی نظامی آمریکا فرسایش توان نظامی آمریکا شکاف میان ظرفیت‌های نظامی–دیپلماتیک و اهداف استراتژیک جنگ را آشکار کرده است. هدف اصلی جنگ از اواسط سال گذشته «سرنگونی رژیم ایران» بوده، اما عدم تحقق این هدف، واشنگتن را به سمت گزینه «آرام‌سازی» و اجتناب از «تنش‌افزایی» سوق می‌دهد، تا فرصت بازسازی توانایی‌ها فراهم شود. این بازسازی نیازمند زمان و بودجه است؛ بنابراین در شرایط فعلی، بهترین گزینه عملی آمریکا در برابر ایران، آرام‌سازی است.. 2.انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره جنگ به مسئله‌ای تعیین‌کننده در رأی‌دهی تبدیل شده و دو سوم رأی‌دهندگان با آن مخالف‌اند. هزینه بالای جنگ و تعداد قربانیان، شانس جمهوری‌خواهان را کاهش می‌دهد. وخامت اوضاع نظامی در تنگه هرمز می‌تواند احتمال از دست رفتن اکثریت در سنا را نیز افزایش دهد و ترامپ را در برابر دموکرات‌ها آسیب‌پذیر کند.
. فشارهای سیاسی خارجی فشارهایی برای تشدید تنش (به‌ویژه از سوی اسرائیل) و فشارهایی برای آرام‌سازی (به‌ویژه از سوی عربستان سعودی) وجود دارد. با این حال، محرک اصلی تعلیق 3.طرح حمله گسترده به ایران، هشدارهای رهبران نظامی آمریکا بوده است؛ از جمله رئیس ستاد مشترک ارتش، ژنرال دن کین؛ فرمانده سنتکام، دریاسالار برد کوپر؛ و فرمانده نیروهای آمریکا در اروپا، ژنرال الکسیس گرینکوویچ.
پنج بازوی نظامی آمریکا در جنگ با ایران
ایالات متحده پنج بازوی نظامی اصلی را در جنگ احتمالی با ایران به کار می‌گیرد که مسئولیت‌های آنان شامل دفاع از اسرائیل، انجام حملات علیه ایران و ایجاد چتر دفاعی برای نیروهای آمریکا در منطقه است:
• فرماندهی مرکزی خاورمیانه (CENTCOM)
• فرماندهی ناوگان پنجم در اقیانوس هند، خلیج فارس، دریای عرب و دریای سرخ (مستقر در منامه)
• فرماندهی نظامی اروپا
• ناوگان ششم مدیترانه
• فرماندهی نظامی آفریقا (AFRICOM)
هشدارهای فرماندهان نظامی در نشست اضطراری اتاق عملیات دولت در کمپ دیوید بررسی شد. بر اساس گزارش‌ها، آنان وضعیت واقعی میدان را از نظر کمبود مهمات ــ به‌ویژه موشک‌های رهگیر ــ تشریح کردند. اسرائیل بخش بزرگی از ظرفیت دفاعی را به خود اختصاص داده و این امر ذخایر موشکی سنتکام را تخلیه کرده است.
طبق داده‌های پنتاگون، نیروهای آمریکا بیش از ۲۰۰ موشک رهگیر THAAD را برای دفاع از اسرائیل شلیک کرده‌اند؛ یعنی تقریباً نیمی از کل ذخایر پنتاگون. ناوهای آمریکا در شرق مدیترانه نیز بیش از ۱۰۰ موشک رهگیر شلیک کرده‌اند. در مقابل، اسرائیل کمتر از ۱۰۰ موشک Arrow و حدود ۹۰ موشک «دیوید اسلینگ» شلیک کرده است.
نیروی دریایی آمریکا نیز با کمبود ناوشکن مواجه است؛ زیرا نزدیک به نیمی از نیروی ضربتی آن در شرق مدیترانه مستقر است. در نتیجه، باید میان دفاع از آمریکا یا دفاع از اسرائیل در برابر حملات ایران یکی را انتخاب کند.
جمع‌بندی ارزیابی پنتاگون
ارزیابی پنتاگون نشان می‌دهد:
اسرائیل نمی‌تواند در برابر بمباران موشکی ایران از خود دفاع کند.
• نیروهای آمریکایی در صحنه عملیات قادر به اجرای حمله‌ای همه‌جانبه علیه ایران نیستند.
منبع القدس العربی