یکی از پرسشهایی که این روزها در سطح جهانی مطرح میشود این است که: کدام طرف مشتاقتر به دستیابی به توافقی برای آتشبس پایدار در جنگ جاری در خلیج فارس است؛ جنگی که پیامدهای آن سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است؟ و کدامیک توان بیشتری برای تحمل انتظار و تعویق دارد: جبههٔ تحت رهبری آمریکا یا ایران؟ این پرسش زمانی داغتر شد که خبر رسید ترامپ در حالی که جهان در تنشی فزاینده به سر میبرد، مشغول بازی گلف است و همه منتظرند ببینند او به آخرین پیشنهاد ایران برای حل بحران چگونه پاسخ خواهد داد.
نکاتی وجود دارد که بسیاری دربارهٔ آن اتفاق نظر دارند؛ از جمله اینکه آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون با تجربهای تلخ و تازه روبهرو نشده بود. نخستین نکتهای که برای ترامپ و دولت او اهمیت دارد این است که آنها از نظر نظامی در دستیابی به اهداف خود ناکام ماندهاند؛ موضوعی که به اختلاف با فرماندهان نظامی انجامید و حتی به برکناری برخی از آنها منجر شد. افزون بر این، خسارتهای اقتصادی غیرمنتظرهای پدید آمد که آثار آن در افزایش قیمت نیازهای روزمره، همهٔ آمریکاییها را تحت فشار قرار داد. چون این وضعیت برای مردم آمریکا تازگی داشت و هیچ هشدار قبلی برای آمادهسازی افکار عمومی وجود نداشت، توان تحمل جامعه به سرعت کاهش یافت و خشم عمومی آشکار و رو به افزایش شد.
تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ، تنها تصمیمی بود که او شخصاً اتخاذ کرد؛ زیرا کنگره آن را نادیده گرفت. همین امر موجی از محکومیت را برانگیخت که دیگر محدود به دموکراتها نبود و شماری از جمهوریخواهان نیز به صف منتقدان پیوستند. آنچه خطر افزایش مخالفت با ترامپ را بیشتر میکند این است که او بهسوی انتخابات میاندورهای میرود؛ انتخاباتی که خود آن را «خطرناکترین انتخابات برای من» توصیف کرده است، زیرا به گفتهٔ خودش اگر آن را ببازد، مخالفانش او را روانهٔ زندان خواهند کرد. همهٔ این عوامل نشان میدهد که بازی گلف، تلاشی آشکار برای نمایش اعتمادبهنفس و آرامش از سوی اوست.
اما در مورد ایران: پیش از این جنگ، این کشور نزدیک به نیم قرن با بحرانهای مشابه و مستمر روبهرو بوده است. دولتها و نهادهای اجرایی متوالی توانستهاند این بحرانها را بهگونهای مدیریت کنند که کشور دچار فروپاشی جدی نشود. مردم ایران نیز به این وضعیت خو گرفتهاند و توانایی چشمگیری در یافتن راهحلهای جانبی برای ادارهٔ زندگی خود در شرایط دشوار پیدا کردهاند. در بحران کنونی نیز آگاهی عمومی نسبت به تهدیدهای جدی علیه زیرساختهای غیرنظامی، وحدت ملی، تاریخ و تمدن کشور ــ همانگونه که ترامپ بدون مشورت اعلام کرد ــ افزایش یافته است. با توجه به همهٔ این عوامل، و نیز با مشاهدهٔ وخامت اوضاع در آمریکا، به نظر میرسد ایرانیان توان بیشتری برای تحمل و انتظار دارند.
منبع الاهرام
فسانه نجاتی
نکتهی مهم در فهم این نوع از حضور، پرهیز از تقلیل آن به روایتهای صرفاً احساسی یا اسطورهسازانه است. آنچه اهمیت دارد، نه بازسازی یک چهرهی کامل و دستنیافتنی، بلکه توجه به امکانهایی است که چنین زیستی پیش روی ما میگذارد: امکان وفاداری به کرامت انسانی، حتی در موقعیتهای دشوار و پرتنش.
- 1405/03/13
