جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز چهارشنبه ۱۴ سپتامبر (۲۳ شهریور) در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت پیشنهادهای اخیر ایران “مفید نبود” و انتظار نمی رود مذاکرات در آینده نزدیک پیشرفتی حاصل کند. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد که بهترین سازش ممکن را به طرفهای مذاکره پیشنهاد کرده است و این تنها کاری است که میتوانسته انجام دهد.
در تلاش برای احیای برجام، بورل در ماه جولای پیشنویس جدیدی را به طرفهای مذاکره ارائه کرد و از ایران و آمریکا خواست که این پیشنهاد را بپذیرند تا از یک بحران خطرناک اجتناب کنند. بورل در مصاحبه دیروز خود با اشاره به شرایط سیاسی در واشنگتن گفت نگرانی او این است که «اکنون در یک نوع بنبست باقی بمانیم.»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز دوشنبه، ۱۴ شهریور نیز در یک کنفرانسی خبری نسبت به ادامه مذاکرات و حصول توافق اظهار بدبینی کرده بود و گفته بود که طرفین به جای نزدیک شدن به یکدیگر از هم فاصله بیشتری میگیرند.
جمهوری اسلامی برای احیای برجام پیششرطهایی گذاشته که آمریکا و سه کشور اروپایی طرف توافق، آنها را “ناموجه، نامربوط و زیادیخواهانه” ارزیابی میکنند.
یکی از شرطهایی که جمهوری اسلامی همچنان بر آن پافشاری میکند و از موانع جدی امضای توافق به شمار میرود، درخواست مختومه شدن پرونده پرسشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد کشف مواد رادیواکتیو در سه مکان اعلام نشده ایران است.
همزمان با اظهارات بورل، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی با رد “کمرنگشدن امید به احیای برجام” به خبرگزاری ایسنا گفته است که از نظر ایران “زمینه برای احیای توافق هنوز به طور جدی وجود دارد.”
کنعانی پاسخ ایران به طرح پیشنهادی بورل را فاقد “موضوعات و خواسته های جدید” و تنها حاوی درخواست مبنی بر “شفاف سازی و ابهام زدایی در متن (بورل)” توصیف کرده است.
ایسنا ولی از کنعانی میپرسد پس چرا مقامهای اروپایی و آمریکایی پاسخ تهران را حاوی خواستهای جدید دانسته و آن را “غیرسازنده” خواندهاند. سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ بدون اشاره به پافشاری تهران بر بستهشدن پروندههای آژانس با ایران، میگوید: «نکته مهمی که جمهوری اسلامی بر آن تاکید دارد، بحث ضمانت اجرای توافق است.»
بریتانیا، فرانسه و آلمان نسبت به عزم و اراده جمهوری اسلامی برای احیای برجام “تردیدهای جدی” دارند. آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا نیز پاسخ ایران به پیشنهاد اتحادیه اروپا برای رسیدن به توافق هستهای را گامی به عقب خوانده و به شبکه تلویزیونی سی ان ان گفته است که ایران “آشکارا یک گام به عقب” برداشته است. او نیز چشمانداز برای رسیدن به توافق را در کوتاهمدت بعید دانسته است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه انتخابات کنگره آمریکا در ماه نوامبر نیز میتواند جو بایدن، رئيس جمهور آمریکا را با دشواری زیادی برای دستیابی به توافق با ایران روبرو کند.
