ملی مذهبی _ تروئیکای اروپایی، متشکل از فرانسه، بریتانیا و آلمان، گفتهاند که در صورت عدم دستیابی به توافق هستهای با ایران تا پایان ماه آگوست، آماده بازگرداندن تمامی تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی خواهند بود.
این موضوع در نامهای آمده که به امضای یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان، و همتایان فرانسوی و بریتانیاییاش رسیده و روز سهشنبه ۱۲ آگوست (۲۱ مرداد) به سازمان ملل ارسال شده است.
نسخهای از نامه وزیران خارجه سه کشور اروپایی به سازمان ملل در اختیار روزنامه فایننشال تایمز و خبرگزاری فرانسه قرار گرفته است.
بنابر نامه وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا به دبیرکل سازمان ملل که نسخهای از آن به دست فایننشالتایمز رسیده است، این سه قدرت اروپایی رسما اعلام کردند که اگر تهران تا آخر ماه اوت مذاکرات هستهای را از سر نگیرد، آماده فعال کردن «مکانیسم ماشه» و بازگشت خودکار تحریمها علیه ایران هستند.
به گزارش این روزنامه بریتانیایی، وزرای خارجه فرانسه، آلمان و بریتانیا روز سهشنبه ۱۲ اوت طی این نامه به سازمان ملل اطلاع دادند که اگر ایران مذاکرات بر سر برنامه هستهای خود را با جامعه جهانی از سر نگیرد، آمادهاند سازوکار بازگرداندن تحریمها علیه ایران را فعال کنند.
در این نامه آمده است: «بهصراحت اعلام کردهایم که اگر ایران تا پایان اوت ۲۰۲۵ تمایلی به رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک نداشته باشد یا از فرصت تمدید استفاده نکند، ای۳ آماده است سازوکار بازگشت خودکار تحریمها را فعال کند.»
بنابر این گزارش، این نامه که خطاب به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نوشته شده، به امضای ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان، و دیوید لمی، وزیر خارجه بریتانیا رسیده است.
فعالکردن مکانیسم ماشه توافق برجام عملا تحریمهای سازمان ملل بر ایران را که ذیل این توافق لغو شده بودند، باز میگرداند. این درصورتی است که بنابر مفاد برجام، با توجه به خروج آمریکا از این توافق، اگر تا روز ۱۸ اکتبر هیچکدام از طرفین باقیمانده در این توافق، یعنی فرانسه، بریتانیا، آلمان، روسیه و چین این مکانیسم را فعال نکنند، تحریمها کاملا منقضی میشوند.
تروئیکای اروپایی در مذاکرات ماه گذشته در استانبول ترکیه به ایران اعلام کرده بود که در صورت موافقت تهران با ازسرگیری گفتوگوها با آمریکا و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از سپتامبر، مهلت پایان اوت را برای فعال کردن مکانیسم ماشه تمدید خواهد کرد. یک دیپلمات غربی این مذاکرات را «دشوار» توصیف کرد.
تروئیکای اروپایی همچنین روز سهشنبه اعلام کرد که پیشنهاد تمدید مهلت از سوی ایران «بیپاسخ» مانده است.
به گفته وزرای خارجه تروئیکای اروپایی، یک «تمدید محدود» در عین حفظ توانایی بازگرداندن تحریمها، فرصت بیشتری برای گفتگو با هدف دستیابی به توافق هستهای جدید فراهم میکند.
پس از نشست استانبول، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، در گفتگو با فایننشال تایمز گفت که تروئيکای اروپایی هیچ «پایه حقوقی یا اخلاقی» برای فعال کردن این سازوکار ندارد و هشدار داد که ایران در صورت اجرای این روند، کشورهای اروپایی را از مذاکرات هستهای آینده کنار خواهد گذاشت.
آقای عراقچی تروئیکای اروپایی را متهم کرد که به تعهدات خود در توافق عمل نکردهاند و گفت مکانیسم ماشه «دیگر اهمیت چندانی ندارد.»
او افزود: «در حال حاضر دلیلی برای مذاکره با اروپاییها وجود ندارد، چون آنها نمیتوانند تحریمها را بردارند و هیچ کاری از دستشان برنمیآید. اگر آنها سازوکار بازگشت را فعال کنند، این یعنی راه برای آنها به پایان رسیده است.»
وزیران خارجه تروئيکای اروپایی در نامه خود تاکید کردند که از نظر حقوقی «بهطور روشن و بدون ابهام» حق بازگرداندن تحریمها علیه ایران را دارند، زیرا تهران از سال ۲۰۱۹ «عامدانه» از تعهدات خود در توافق فاصله گرفته است.
به گزارش دویچه وله و طبق گزارش فایننشال تایمز، وزیران خارجه سه قدرت اروپایی در این نامه هشدار دادهاند که در صورت عدم اقدام مناسب از سوی ایران، ساز و کار بازگشت خودکار تحریمهای بینالمللی، موسوم به “مکانیسم ماشه” (snapback) را فعال خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، آنان در نامه خود گفتهاند: «ما بهروشنی اعلام کردهایم که اگر ایران تا پیش از پایان آگوست ۲۰۲۵ تمایلی به دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک نداشته باشد یا از فرصت تمدید مهلت آن استفاده نکند، تروئیکای اروپایی آماده فعالسازی مکانیسم ماشه است.»
این سیاستمداران با این حال تأکید کردند که همچنان تمام تلاش خود را برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک در بحران ناشی از برنامه هستهای ایران انجام خواهند داد.
دولتهای بریتانیا، فرانسه و آلمان هنوز به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهار نظر در خصوص ارسال این نامه به سازمان ملل پاسخ ندادند.
آلمان، فرانسه و بریتانیا اواخر ماه گذشته، ژوئیه، برای نخستین بار پس از حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی را دوباره آغاز کردند.
این گفتوگوها در استانبول، که “جدی، صریح و دقیق” توصیف شده بودند، بدون نتیجه ملموس، به پایان رسیدند.
