وزرای امور خارجه کشورهای عضو گروه هفت (آلمان، کانادا، ایالات متحده، فرانسه، ایتالیا، ژاپن و بریتانیا) به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتشار بیانیهای مشترک از فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران حمایت کردند.
وزیران خارجه هفت کشور صنعتی موسوم به “گروه هفت” با انتشار بیانیهای از فعال شدن مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی توسط آلمان، بریتانیا و فرانسه حمایت کردند و از تهران خواستند تا بدون هیچگونه تأخیر بیشتری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند. کانادا، ایتالیا، ژاپن، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایالات متحده آمریکا و نماینده عالی اتحادیه اروپا در این بیانیه که روز چهارشنبه اول اکتبر (نهم مهر) منتشر شد، اجرای مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را نتیجه “عدم پایبندی مستمر ایران” به تعهداتش در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به “برجام” خوانده و اعلام کردند: «ما مطابق با تعهداتمان به عنوان اعضای سازمان ملل متحد، اکنون در حال بازگرداندن سریع محدودیتهای اعمالشده توسط قطعنامههای شورای امنیت هستیم.»
در این بیانیه تأکید شده است که این اقدام به دلیل «نقض مداوم تعهدات ایران» در برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) اتخاذ شده است.
وزرای خارجه گروه ۷ در بیانیه خود از تمامی کشورهای عضو سازمان ملل خواستهاند تا تحریمها و محدودیتهای قطعنامههای سازمان ملل را بهطور کامل اجرا کنند.
گروه ۷ همچنین مدعی شد که سه کشور اروپایی و آمریکا بارها «با حسن نیت» مسیرهای دیپلماتیک برای پرهیز از بازگشت تحریمها و رسیدن به یک راهحل جامع و پایدار به ایران پیشنهاد دادهاند، اما اکنون با توجه به روند طیشده در شورای امنیت، تحریمها دوباره برقرار شده است.
وزرای خارجه در ادامه از ایران خواستند تا از هرگونه اقدام تشدیدکننده پرهیز کرده و بلافاصله وارد گفتوگوهای مستقیم با ایالات متحده شود و گامهای ملموسی در جهت پایبندی کامل به تعهدات خود در حوزه منع اشاعه هستهای بردارد.
وزیران خارجه گروه هفت در بیانیه خود تصریح کردهاند: «اکنون که روند شورای امنیت منجر به اعمال مجدد تحریمها شده است، دیپلماسی همچنان ضروری است. ما از ایران میخواهیم که از هرگونه اقدام تنشزا خودداری کند، فورا با ایالات متحده وارد مذاکره مستقیم شود و پیشرفت قابل توجهی در جهت پایبندی کامل به تعهداتش در زمینه عدم اشاعه سلاحهای هستهای داشته باشد.»
آنها از ایران خواستهاند تا بدون هیچگونه تأخیر بیشتری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد و تعهداتش را طبق توافقنامه جامع پادمانهای مورد نیاز معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) به طور کامل اجرا کند.
طبق بیانیه گروه هفت این تعهدات، اجازه ازسرگیری بازرسیهای آژانس در تمام تأسیسات هستهای ایران و شفافسازی کامل در خصوص تمام مواد هستهای بهویژه درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا را که هیچ توجیه غیرنظامی معتبری ندارد، شامل میشود.
پس از بازگشت تحریمهای سازمان ملل، عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل اعمال مجدد تحریمها را اقدامی “مردود” دانسته و مدعی شده بود “نه ایران و نه هیچ عضو سازمان ملل متحد الزامی به تبعیت از چنین اقداماتی غیرقانونی ندارند”.
در بخش دیگری از بیانیه آمده است: «ایران باید بهطور کامل و فوری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند، اجازه ازسرگیری بازرسیها در تمامی تاسیسات هستهای خود را بدهد و گزارش جامعی از تمام مواد هستهای بهویژه ذخایر اورانیوم با غنای بالا ارائه کند چرا که هیچ توجیه غیرنظامی معتبری برای آن وجود ندارد.»
اعضای گروه ۷ در پایان تأکید کردند که همچنان به تلاشهای دیپلماتیک برای اطمینان از این که ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت ادامه خواهند داد.
تحریمهای بریتانیا علیه ۱۲۱ فرد و نهاد ایرانی
به گزارش دویچه وله، وزارت خارجه بریتانیا روز چهارشنبه نهم مهر (اول اکتبر) با انتشار بیانیهای اعلام کرد این کشور پس از آغاز روند مکانیسم ماشه و به دلیل “عدم پایبندی ایران به تعهدات برجامی” تحریمهای سازمان ملل علیه ۱۲۱ نهاد و فرد مرتبط با برنامه اتمی و موشکی ایران را مجددا به اجرا گذاشته است.
طبق این بیانیه تحریمهای یادشده شامل تحریم تسلیحاتی سازمان ملل درخصوص انتقال سلاحهای متعارف به ایران و از ایران و همچنین ممنوعیت تأمین یا انتقال اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوریهای مرتبط با غنیسازی، بازفرآوری یا آبسنگین و توسعه سامانههای حمل سلاح هستهای است.
افزون بر آن بریتانیا محدودیتهای مالی و تجاری مرتبط با برنامههای هستهای و موشکی را دوباره به اجرا گذاشته است.
در میان افراد تحریمشده نام مقامهای ارشد و کارشناسان سازمان انرژی اتمی ایران، فرماندهان سپاه، شرکتهای وابسته به صنایع دفاعی، مراکز تحقیقاتی هستهای در اصفهان، نطنز و کرج، چند بانک از جمله بانک سپه و شرکتهای صنعتی از جمله کالا الکتریک، گروه فنی اتحاد، نوین انرژی و مصباح انرژی به چشم میخورد.
بریتانیا روز سهشنبه هشتم مهر نیز ۷۱ فرد و نهاد ایرانی مرتبط با برنامه هستهای را به فهرست تحریمهای خود علیه جمهوری اسلامی اضافه کرده بود.
خودداری روسیه
در حالی که در چند روز گذشته شماری از کشورها از جمله ژاپن، کانادا و بریتانیا و همچنین اتحادیه اروپا از اجرای تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خبر دادند، سفیر روسیه در سازمان ملل اعلام کرد که این کشور بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را به رسمیت نمیشناسد.
واسیلی نبنزیا روز چهارشنبه (اول اکتبر) در یک نشست خبری به مناسبت آغاز ریاست دورهای روسیه بر شورای امنیت گفت: «ما در دو واقعیت موازی زندگی خواهیم کرد، زیرا برای برخیها مکانیسم ماشه فعال شده، اما برای ما خیر. این وضعیت مشکلساز است. اینکه چگونه از آن خارج خواهیم شد، باید ببینیم.»
او با اشاره به حمله اسرائیل و آمریکا در خرداد و تیرماه امسال به تأسیسات هستهای ایران گفت: «این تحول میتواند منجر به تشدید شدید وضعیت پیرامون ایران شود، چرا که در را به روی کشورهایی باز میکند که میخواهند برنامه هستهای ایران را بهطور کامل از بین ببرند.»
روسیه به همراه چین پیشتر قطعنامهای مبنی بر تعویق شش ماهه اجرای مکانیسم ماشه را در شورای امنیت مطرح کرده بود اما این قطعنامه رأی نیاورد و رد شد.
