ملی مذهبی _ در حالی که برخی محاسبات خط فقر برای یک خانواده متوسط ۳ تا ۴ نفره را حدود ۵۰ میلیون تومان برآورد میکنند و مزد و مستمری حداقلی تنها ۱۵ تا ۱۶ میلیون تومان است، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، رقم خط فقر در سال ۱۴۰۳ را بهازای هر فرد، ۶ میلیون و ۱۲۸ هزار و ۷۳۹ تومان اعلام کرد.
مهاجرانی گفت: دولت با صراحت اعلام میکند که تورم بالاست و عامل اصلی آن تحریمهایی است که فشار مستقیم بر معیشت مردم وارد کرده است.
این اظهارات در نشست خبری سهشنبه ۲۹ مهر و با هدف نشان دادن کفایت حمایتهای دولتی از قبیل یارانه و کالابرگ مطرح شد. سخنگوی دولت گفت: دولت با سیاستهایی از جنس پرداخت یارانه نقدی، کالابرگ الکترونیکی، حمایتهای هدفمند، طرحهای اشتغالزایی، تقویت صندوقهای بازنشستگی و عدالت در حوزههای درمان، آموزش و مسکن در حال مقابله با آثار تورم و تحقق عدالت اجتماعی است.
این اظهارات با واکنش شدید حتی فعالان رسمی کارگری مواجه شده و علیرضا خرمی و فرامرز توفیقی، دو تن از آنها در گفتوگو با خبرگزاری کار ایران (ایلنا) آمار فاطمه مهاجرانی را «جعلی» خواندند و این خبرگزاری نیز سخنان او را «عجیبترین و بیمایهترین نمونه از عددسازیهای اقتصادی دولت» توصیف کرده است.
بهگزارش ایلنا، در شرایطی که تقریباً ۹۰ درصد مزدبگیران، از جمله کارگران متخصص، کارمندان دولت، معلمان و پرستاران، با حقوقهای زیر خط فقر زندگی میکنند و دولت برنامه مشخصی برای حل این معضل ندارد، اعلام این رقم غیرواقعی، تلاش برای «پاک کردن صورت مسئله» است.
علیرضا خرمی در اینباره میگوید: «در حال حاضر ۴۰ میلیون تومان هم برای گذران امور یک خانواده ۳ یا ۴ نفره کم است! هزینههای خوراک به تنهایی برای هر فرد از ۱۰ میلیون تومان بیشتر شده و اگر اجاره خانه و دارو و درمان را به هزینهها بیفزاییم، ۴۰ میلیون تومان هم کم میآید.»
او از سخنگوی دولت خواستار ارائه محاسبات و فرمولهای شفاف برای رسیدن به این عدد «عجیب و غریب» شد.
فرامرز توفیقی، نیز با در نظر گرفتن تورم نقطه به نقطه شهریورماه (۴۵.۳ درصد) و اعمال آن بر رقم ادعایی دولت، خط فقر سرانه را به حدود ۹ میلیون تومان (معادل ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای یک خانوار متوسط) رساند و تاکید کرد که حتی در این صورت نیز، دستمزد ۱۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی کارگر حداقلبگیر، تنها ۵۳ درصد خط فقر ادعایی دولت را پوشش میدهد. او این رقم را «ادعایی واقعاً جعلی» خواند.
آمار و واقعیتها
گزارشهای رسمی و مراکز پژوهشی، تصویر نگرانکنندهای از وضعیت معیشتی و اقتصادی کشور ارائه میدهند که با آمارهای اعلامی دولت فاصله زیادی دارد:
سقوط ۲۶۱ درصدی دستمزد واقعی کارگران: از فروردین ۹۵ تا مهر ۱۴۰۴، یعنی در کمتر از یک دهه ارزش واقعی حداقل دستمزد کارگران (به دلار) از حدود ۲۳۸ دلار به ۹۱ دلار سقوط کرده است. این کاهش بیسابقه، نشاندهنده سقوط ۲۶۱ درصدی قدرت خرید کارگران است.
پوشش فقط ۵ تا ۶ روز از مخارج ماه: محاسبات مستقل نشان میدهد حداقل دستمزد کارگران تنها ۱۲,۴۳ درصد هزینههای حداقلی زندگی یک خانواده متوسط ۳,۳ نفره را پوشش میدهد و فقط کفاف ۵ تا ۶ روز از مخارج ساده و حداقلی ماه را میدهد.
افزایش چشمگیر جمعیت زیر خط فقر: مطابق با آمار مرکز پژوهشهای اتاق ایران، تا پایان سال ۱۴۰۰، در حدود ۳۲ میلیون نفر در ایران زیر خط فقر (فقر غذایی) قرار داشتند. این رقم در سال ۱۳۹۶ حدود ۱۸ میلیون نفر بوده و نشاندهنده گسترش سریع فقر در نتیجه تورم شدید سالهای اخیر است.
تورم نقطه به نقطه ۴۵,۳ درصدی: طبق اعلام مرکز آمار ایران، در شهریور ۱۴۰۴، تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور ۴۵,۳ درصد بوده است؛ یعنی مردم برای خرید همان مجموعه کالا و خدمات، ۴۵,۳ درصد بیشتر از شهریور ۱۴۰۳ هزینه کردهاند.
جهش ۳۳,۵ برابری نرخ دلار در برابر رشد ۱۰ برابری دستمزد: در بازه زمانی ۹ ساله از فروردین ۹۵ تا مهر ۱۴۰۴، نرخ دلار پرشی عجیب ۳۳,۵ برابری را تجربه کرده، اما حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار تنها کمی بیش از ۱۰ برابر رشد داشته است.
