وزرای امور خارجه ایران و بریتانیا برای اولین بار پس از روی کار آمدن دولت جدید ایران با هم دیدار کرده اند.
این ملاقات بعد از ظهر دوشنبه به وقت نیویورک (۱۰ و ۳۰ دقیقه شب به وقت تهران) بین محمدجواد ظریف و ویلیام هیگ در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک انجام شد.
آقای هیگ گفت که آنها درباره برنامه اتمی ایران، مناقشه سوریه و اشارات حسن روحانی رئیس جمهوری ایران به تلاش برای بهبود روابط با غرب صحبت کرده اند.
او به خبرنگاران گفت: “همانطور که به وزیر خارجه گفتم بریتانیا خواهان روابطی مقابله جویانه با ایران نیست و ما از روابط بهتر استقبال می کنیم.”
وزیر خارجه بریتانیا در این دیدار از بیانیه های اخیر دولت تازه ایران دایر بر اینکه خواهان بهبود روابط با غرب و کاهش نگرانی نسبت به برنامه اتمی اش است استقبال کرد اما گفت که کلمات به تنهایی کافی نخواهند بود.
او پس از این دیدار با آقای ظریف به خبرنگاران گفت: “وقت آن است که آن بیانیه ها با گام های ملموس توسط ایران برای پاسخ به نگرانی های جامعه جهانی در مورد نیات ایران همراه شود و اگر چنین گام هایی برداشته شود در آن صورت به اعتقاد من امکان ایجاد رابطه ای سازنده تر میان ما وجود خواهد داشت.”
آقای هیگ همچنین گفت که اگر ایران در این مسیر گام بردارد “ما هم حاضر خواهیم بود از بسیاری جهات گام های متقابل برداریم.”
او از ایران خواست با پایان دادن به حمایت از بشار اسد رئیس جمهوری سوریه و حمایت از یک معاهده صلح در سوریه که سازمان ملل تلاش دارد میانجیگری کند “نقشی سازنده” در بحران سوریه بازی کند. او همچنین خواستار بهبود وضع حقوق بشر در ایران شد.
ملاقات دو وزیر خارجه در حالی انجام شد که به دنبال حمله گروهی از دانشجویان بسیجی به اماکن دیپلماتیک بریتانیا در تهران، دولت دیوید کمرون با فراخوانی تمامی کارکنان سفارت خود از ایران، دیپلمات های ایرانی را هم از بریتانیا اخراج کرد که به کاهش روابط دو کشور، در پایین ترین سطح ممکن پیش از قطع کامل انجامید.
آقای هیگ گفت در این دیدار به آقای ظریف گفته است که حادثه یورش به سفارت بریتانیا خسارت زیادی به روابط دو طرف وارد کرد، اما افزود که او و آقای ظریف از مقام های زیر نظر خود خواسته اند که برای بهبود روابط بیشتر کار کنند.
با این حال او گفت که سفارت بریتانیا فقط در صورتی مجددا باز خواهد شد که بتواند “بدون آزار و بدون مشکلاتی که در گذشته در مسیر آن قرار داده شده بود” کار کند.
در اوایل دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی، رئیس جمهوری اسبق ایران، دیدار کمال خرازی و رابین کوک، وزاری خارجه وقت ایران و بریتانیا به افزایش روابط از سطح کاردار به سفیر منجر شده بود.
استقبال از یک رئیس جمهور میانه رو
با پیروزی حسن روحانی، سیاستمدار میانه رو در انتخابات ریاست جمهوری ایران، ویلیام هیگ با وزیر امور خارجه ایران تماس تلفنی گرفت و دیوید کمرون، نخست وزیر بریتانیا هم در نامه ای به آقای روحانی پیروزی او را در انتخابات تبریک گفت.
نخست وزیر و وزیر امور خارجه هر یک به طور جداگانه در تماس با مقام های ایرانی، خواستار بهبود گام به گام روابط دو کشور شده بودند.
روابط سیاسی ایران و بریتانیا که در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی به طور محسوس بهبود یافته بود، در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد دچار تلاطم مکرر شد و در نهایت با طرح مجلس ایران از سطح سفیر به کاردار کاهش یافت.
پیش از اجرایی شدن این طرح، با حمله به اماکن دیپلماتیک بریتانیا در تهران و خروج کارکنان سفارت این کشور از تهران و اخراج دیپلمات های ایرانی از بریتانیا، عملا روابط دو کشور در سردترین دوره خود پس از بهبود روابط دو کشور در جریان فتوای قتل سلمان رشدی، نویسنده کتاب آیت شیطانی توسط آیت الله خمینی قرار داشته است.
