احمد الشریع، رئیسجمهور سوریه، تمام تردیدها درباره گزارشهای اخیر پیرامون احتمال مداخله نظامی سوریه در لبنان و مقابله با «حزبالله» به نمایندگی از دولت لبنان را برطرف کرد. او در پاسخ به تمایل رئیسجمهور ایالات متحده برای تفویض این پرونده به ارتش سوریه، بهروشنی و بدون ابهام اعلام کرد: «ما به دنبال خطوط اقتصادی بین لبنان و سوریه هستیم، نه خطوط نظامی». الشریع با اشاره به شایعات پیرامون یک پروژه آمریکایی در این زمینه افزود: «پیشنهاد ما با آمریکا بر اساس ضرورت توقف جنگ است»؛ و این به معنای ضرورت وجود راهحلهای مختلف از جمله اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و نیز برقراری مجدد روابط و اتصال دوباره شریان اقتصادی میان سوریه و لبنان است.
ترامپ اخیراً ناامیدی خود را از ناتوانی بنیامین نتانیاهو در حذف «حزبالله» تکرار کرده است؛ زیرا او تنها به تخریب ساختمانها و کشتن غیرنظامیان بسنده میکند. رئیسجمهور آمریکا در آستانه ارجاع این پرونده به رئیسجمهور سوریه ــ البته تلویحاً ــ تأکید دارد که پافشاری نتانیاهو بر ادامه جنگ در لبنان، به توافق آمریکا و ایران آسیب میزند و تهدید میکند که ممکن است تنگه هرمز دوباره بسته شود و خصومتها میان واشنگتن و تهران از سر گرفته شود.
در حالی که پاسخ رسمی سوریه در رد کشیده شدن به سراشیبی خطرناکی که ترامپ میخواهد، روشن بود ــ رد مداخله نظامی، احترام به حاکمیت لبنان و در مقابل، آمادگی برای همکاری و توسعه ــ زبان الشریع درباره «حزبالله» نیز آمیخته با عقلانیت و احساس مسئولیت بود. او با استناد به سخن خلیفه دوم، عمر بن خطاب، محیط اجتماعی حزب شیعه را خطاب قرار داد: «بازنگری در حق بهتر از پافشاری بر باطل است.»
الشریع از اشاره به جنایات جنگی «حزبالله» در سوریه طی سالهای جنگ در کنار رژیم بشار اسد غافل نشد، اما تأکید کرد که ورق را برای حزب و همه «ستمگرانی» که علیه سوریه، کشور و مردم آن مرتکب جنایت شدهاند، برمیگرداند. او افزود که تنها جنگهای سوریه جدید، جنگ علیه فقر و انواع ناتوانیهای زندگی، اقتصادی و توسعهای است و بازسازی سوریه، نبرد اصلی با بالاترین اولویت محسوب میشود.
هدف الشریع یادآوری این نکته است که «وضعیت کنونی سوریه ابزارهای زیادی برای نفوذ مثبت در داخل لبنان دارد، اما این امر در درجه نخست به اجماع لبنانی بستگی دارد». این نتیجهگیری به واقعیتی محوری در وضعیت کنونی لبنان اشاره دارد: میزان بینش «حزبالله» نسبت به خطراتی که کشور در نتیجه تبعیت مطلق از سیاستهای ایران ــ چه در سطح محلی، چه منطقهای و چه لبنانی ــ با آن روبهروست. این تبعیت همچنان ادامه دارد و به این ترتیب، صلح مدنی لبنان در معرض پیامدهای وخیم قرار میگیرد. البته درست است که نتانیاهو برای ادامه جنایات جنگی در لبنان نیازی به بهانه ندارد، اما حقیقت موازی این است که «حزبالله» با اصرار بر ارائه سناریوهای خروج، به راستگراترین، نژادپرستترین و جنایتکارترین دولت اسرائیل در تاریخ این نهاد کمک میکند.
اگراحمد الشریع این موضع مسئولانه را درباره لبنان و همچنین درباره سوریه حفظ کند، ممکن است هفتههای آینده ثابت کند که او از ترامپ و نیز از «حزبالله» عاقلانهتر عمل کرده است..
تيم قسطنطين:مترجم علی سرداری
تنها زمانی که رئیسجمهور ترامپ با محاصره بنادر ایران پاسخ داد، رهبران تهران به اجتنابناپذیری پایان جنگ پی بردند. غرور آنها پیشتر مانع مذاکره شده بود، اما با قطع آخرین منبع درآمد باقیمانده، ایران ناچار به بازگشت به میز مذاکره شد.
یادداشت تفاهم حاصل از این مذاکرات، تنها چند روز پیش علنی شد و از سوی همه طرفها با انتقاد روبهرو شده است. تندروهای ایرانی از هرگونه توافق با «شیطان بزرگ» خشمگیناند. در سوی دیگر، منتقدان راست افراطی در آمریکا نمیفهمند چرا دولت ترامپ حتی باید لغو تحریمها یا آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران را در نظر بگیرد.
- 1405/04/02
