ملی مذهبی _ به گزارش والاستریت ژورنال، کماندوهای آمریکایی در ماه نوامبر وارد یک کشتی که در اقیانوس هند از مبدا چین به سوی ایران در حال حرکت بود، شدند و محمولهای شامل اقلام مرتبط با امور نظامی را توقیف کردند. به گفته مقامات آمریکایی، این اقدام در راستای تلاش برای جلوگیری از بازسازی زرادخانه ایران انجام شد.بنا به همین گزارش این کشتی از مبداء چین عازم ایران بود و در اقیانوس هند مورد حمله کماندوهای آمریکایی قرار گرفت. محموله این کشتی که شامل اقلامی مرتبط با امور نظامی بود در جریان این عملیات توقیف شد.
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، نیروهای عملیات ویژه آمریکا در چندصد کیلومتری سواحل سریلانکا وارد این کشتی شدند، محموله را توقیف کردند و سپس اجازه دادند کشتی به مسیر خود ادامه دهد. به گفته این مقامات و یک منبع مطلع، آمریکا از پیش این محموله را زیر نظر گرفته بود.
این یورش بخشی از اقدامات دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در راستای ایجاد اختلال در تلاشهای ایران برای بازسازی برنامه موشکی و خریدهای پنهانی تهران از پکن پس از جنگ ۱۲ روزه است.
به گفته منابع، در سالهای اخیر این نخستینبار است که آمریکا محمولهای را که از مبدا چین به سوی ایران در حرکت بوده، رهگیری کرده است.
آمریکا روز چهارشنبه نیز از توقیف یک نفتکش تحریمشده که پیشتر برای انتقال نفت از ونزوئلا و ایران مورد استفاده قرار میگرفت، خبر داد. این رویدادها نشاندهنده تمایل دولت آقای ترامپ به استفاده از تاکتیکهای تهاجمی دریایی علیه دشمنانش است. آمریکا پیشتر به ندرت از چنین تاکتیکهایی استفاده کرده است.
یک مقام مطلع با تاکید بر این که محموله توقیفشده منهدم شده است، گفت که این محموله شامل قطعاتی با «کاربرد دوگانه» بود که ایران میتوانست از آنها در تولید تسلیحات متعارف استفاده کند.
به گفته یک مقام دیگر آمریکایی و یک منبع مطلع، بنابر اطلاعاتی که به دست آمریکا رسیده بود، این محموله قرار بود به شرکتهایی تحویل داده شود که در تامین قطعات برای برنامه موشکی ایران تخصص دارند.
یک مقام آمریکایی گفت که در عملیات یورش به کشتی و توقیف محموله، علاوه بر نیروهای عملیات ویژه آمریکایی، نیروهای نظامی متعارف این کشور نیز حضور داشتند.
آمریکا در سالهای اخیر چندین محموله تسلیحات و نفت ایران را توقیف کرده است. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در ژانویه ۲۰۲۴ اعلام کرد که محمولهای شامل قطعات موشکهای بالستیک و کروز تولید ایران را در سواحل سومالی توقیف کرده است. به گفته سنتکام، این محموله قرار بود به دست شبهنظامیان حوثی در یمن برسد.
آمریکا همچنین در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۳ با توقیف محمولههای نفت ایران، اعلام کرد که عواید فروش آنها قرار بود به دست سپاه پاسداران برسد.
آمریکا در ماههای اخیر بیش از پیش فروش محصولات چینی را که گمان میرود در برنامه موشکی ایران استفاده میشوند، تحت نظر قرار داده است.
دو نماینده دموکرات کنگره در ماه نوامبر طی نامهای به مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و جان رتکلیف، مدیر سازمان سیا خواستار تحقیق درباره محموله بزرگ مواد شیمیایی شدند که از چین به مقصد ایران ارسال شده است. به گفته آنها، ایران احتمالا قصد دارد از این محموله برای تولید سوخت موشک استفاده کند.
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که دو کشتی ایرانی با چندین تن «سدیم پرکلرات»، یکی از مواد لازم برای تولید سوخت جامد موشکهای بالستیک از چین به سوی ایران در حرکت بودند.
وزارت خزانهداری آمریکا در ماه آوریل چند نهاد ایرانی و چینی را به اتهام تسهیل انتقال مواد شیمیایی مورد نیاز برای تولید سوخت موشکهای بالستیک به سپاه پاسداران تحریم کرد.
چین مدتهاست که به متحد دیپلماتیک و اقتصادی ایران تبدیل شده است. این کشور تحریمهای آمریکا علیه ایران را غیرقانونی میداند و نفت ایران را وارد میکند. با این حال مشخص نیست که آیا دولت چین از ارسال محمولههای مرتبط با برنامههای موشکی تهران به ایران مطلع است یا خیر. این محمولهها عموما توسط کشتیهای تحت کنترل تهران به ایران منتقل میشوند.
بهنام بنطالبلو، مدیر بخش ایران در «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، گفت: «چین با حفظ رویکردی سهلگیرانه در قبال صادرات فناوریهای غیرمجاز، نقش تسهیلکنندهای در برنامه موشکهای بالستیک ایران ایفا میکند.»
او افزود: «شرکتهای چینی معمولا فناوریهای با کاربرد دوگانه را در اختیار ایران قرار میدهد که منجر به افزایش دقت موشکهای ایران میشوند. این به مراتب خطرناکتر از پیشسازهای شیمیایی است.»
به نظر میرسد که واشنگتن با این اقدام به تهران پیام داده باشد که اجازه بازسازی تسلیحاتی ایران را نخواهد داد و کارزار «فشار حداکثری» مورد نظر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در جریان است.این در حالی است که آمریکا هفته گذشته نیز اعلام کرده بود که یک نفتکش تحریمشده را که پیشتر برای انتقال نفت از ونزوئلا و ایران مورد استفاده قرار میگرفت توقیف کرده است.اقدامی که به نظر میرسد در راستای کارزار «فشار حداکثری» دونالد ترامپ علیه ایران و ونزوئلا صورت گرفت.خبرگزاری رویترز نیز پس از توقیف نفتکش تحریمشده به نقل از شش منبع آگاه گزارش داده بود که واشنگتن در حال برنامهریزی برای رهگیری شناورهای بیشتری است که نفت ونزوئلا و حتی ایران را حمل میکنند
حمله به کشتی عازم ایران؛ «مرحله جدید از راهبرد فشار ترکیبی»
سعید جعفری، روزنامهنگار و تحلیلگر امور بینالملل درباره توقیف محموله کشتی از مبداء چین به مقصد ایران به یورونیوز گفت: «این یورش بیشتر از آنکه «تغییر استراتژی» باشد، مرحله جدید اجرای همان راهبرد فشار ترکیبی است: بعد از حمله به زیرساخت هستهای، حالا نوبت زنجیرههای تدارکاتی است. ضمن اینکه این پیام را به تهران منتقل میکند که بازسازی توان نظامی و موشکی حتی از طریق چین تحت رصد آمریکا است و در دریا هم با آن برخورد میشود. ضمن اینکه یک پیام فرعی به پکن نیز در بطن خود دارد که اگر به صادرات اقلام حساس به ایران ادامه دهد، حتی کشتیهای چینی هم در دریا هدف عملیات آمریکایی قرار میگیرند.»
ایران در نقش «بازیگر سایه» مناقشه در کارائیب
این تحلیلگر در خصوص احتمال باز شدن پای ایران به مناقشه کارائيب گفت: «ایران بازیگر سایه در مناقشه کارائيب است و همواره بخشی از یک محور ضد آمریکایی به رهبری چین و روسیه بوده است. حضور اقتصادی و فنی ایران در ونزوئلا در اندازهای نیست که بتوان آن را بازیگر تعیین کنندهای در معادلات ونزوئلا در نظر گرفت. در واقع بیش از اینکه تهران بخواهد جبهه جدیدی برای خود باز کند، این واشنگتن است که میخواهد «پرونده ایران در ونزوئلا» را به عنوان بخشی از فشار علیه مادورو استفاده کند.»
آیا اقدام غافلگیرکننده از سوی ترامپ علیه ایران محتمل است؟
سعید جعفری در پاسخ به این پرسش که آیا باید منتظر پاسخ غافلگیر کنندهای از سوی ترامپ علیه ایران بود نیز گفت: «تا مقصود از پاسخ غافلگیرکننده چه باشد؟ احتمال یک ضربه بسیار بزرگِ جدید در حد ترور قاسم سلیمانی یا حمله هستهای در شرایط فعلی بسیار دور از دسترس است چرا که دولت ترامپ که تاکید دارد ایران دیگر تهدیدی برای منطقه نیست، در نتیجه توجیهی برای چنین کاری نمیبیند. اما بله، میشود انتظار اقدامات غافلگیرکننده محدود علیه ایران و شبکه منطقهایاش را داشت (بهویژه در دریا، فضاهای سایبری، و زنجیره تدارکاتی). اما اقدام بزرگتر بسیار بعید است مگر اینکه اتفاق غیرمنتظرهای مثل جهش واقعی در برنامه هستهای ایران و یا کشتار نیروهای آمریکایی در منطقه صورت گیرد.»
او در پایان افزود: «همانطور که در سند امنیت ملی آمریکا آمده، از نگاه دولت ترامپ، ایران حکومتی تضعیف شده است که باید آن را با ضربات موضعی کنترل کرد، بدون اینکه نیاز باشد در خاورمیانه گرفتار شد.»
