ملی مذهبی _ شیوع تب برفکی، کمبود و گرانی نهادههای دامی، بهعنوان دلایلی جدید برای افزایش قیمت لبنیات در کشور عنوان شدهاند. افزایش قیمتی که از ابتدای سال ۱۴۰۴ ادامه داشته و بیش از ۴بار بر محصولات لبنی اعمال شده است. این در حالی است که سیاستهای ارزی وزارت جهاد کشاورزی در خصوص کاهش تخصیص ارز به نهادههای دامی، منجر به دلالی در بازار خوراک دام شده است.
به تازگی تصویری که نشاندهنده افزایش قیمت حدود دو برابری قیمت دو کیسه شیر «چوپان» در عرض دو روز است در فضای مجازی دستبهدست میشود. تصویری که نشان میدهد، قیمت شیر کیسهای فقط در عرض دو روز با ۸۳درصد افزایش، از ۲۴ به ۴۵هزار تومان رسیده است.
به گزارش ایران وایر اما تصویر دیگری هم به افزایش ۸۰درصدی بهای شیر خام مربوط است چراکه قیمت شیر خام از کیلویی ۲۳هزار تومان به ۴۰هزار تومان افزایش یافته است.
اما افزایش قیمت لبنیات مختص برند چوپان نیست. یک بطری شیر حدود ۹۰۰گرمی کمچرب یکی از برندها از ۳۷.۵۰۰ تومان با افزایش ۱۳.۳درصدی به ۴۲.۵۰۰ تومان افزایش یافته است. همچنین یک بطری شیر پرچرب همین برند از ۴۸هزار تومان با افزایش ۸.۴درصدی به ۵۲هزار تومان رسیده است.
به گفته رییس اتحادیه صنایع لبنی کشور، دامدارانی که تا یک هفته قبل شیر خام را با نرخی زیر ۲۵هزار تومان بهازای هر کیلو دست خریدار میدادند، الان به نرخی زیر۳۹ تا ۴۰هزار تومان راضی نیستند.
در ادامه افزایش بهای محصولات لبنی و برخلاف دلایلی از جمله شیوع تب برفکی و کاهش تولید شیر که از سوی مقامات عنوان میشود، سیاستهای ارزی وزارت جهاد کشاورزی در خصوص کاهش تخصیص ارز به نهادههای دامی، منجر به دلالی در بازار خوراک دام شده است. نایابی و ایجاد بازار سیاه و حتی خالیفروشی نهادههای دامی، بازار پروتئین حیوانی را به سمتوسویی برده است که قیمت اقلامی مثل گوشت، تخممرغ و لبنیات هر روز متفاوتتر از روز گذشته باشد.
«محمد ابراهیم حسننژاد»، معاون تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در سومین نشست امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای اساسی کشاورزی که همین هفته برگزار شد، عنوان کرد که در حال حاضر حدود ۶۵۰هزار تن ذرت در بنادر کشور موجود است، اما چون ارز آنها داده نشده، اجازه حمل ندارند.
افزایش قیمت لبنیات به سقوط شدید مصرف این محصول غذایی انجامیده است تا جایی که از سال ۱۳۸۹ تاکنون یعنی در عرض ۱۵ سال، سرانه مصرف لبنیات در ایران با ۲۲۵درصد کاهش از ۱۳۰کیلوگرم به ۴۰ کیلوگرم کاهش یافته است. آماری که به وضوح، حذف تدریجی لبنیات را از سفرههای مردم نشان میدهد.
بهای برنج ایرانی با بیش از ۱۷۹درصد افزایش قیمت نسبت به سال گذشته، به نرخهای نجومی رسیده و در حال حاضر برنج ایرانی با نرخهای نجومی تا بالای ۴۰۰هزار تومان به ازای هر کیلو در بازار فروخته میشود.
برنج طارم هاشمی با رسیدن به قیمت ۳۳۵هزار تومان به ازای هر کیلو، نسبت به سال گذشته در همین تاریخ که قیمت این نوع برنج در بازار ایران ۱۲۰هزار تومان بود، بیش از ۱۷۹درصد افزایش قیمت را نشان میدهد.
انواع دیگر برنج ایرانی هم افزایش نرخهای متفاوت از ۱۲۲درصد تا ۱۳۵درصد را تجربه کردهاند. در میان برنجهای ایرانی، طارم دمسیاه بهعنوان کیفیترین و گرانترین برنج تولیدی کشور به ازای هر کیلو حدود ۴۰۰هزار تومان به فروش میرسد. برنج ۱۰ کیلویی ممتاز معطر گلستان با قیمت حدود ۴میلیون و ۲۰۰هزار تومان، گرانترین گزینه در لیست است.
تصمیمات نابهنگام وزارت جهاد کشاورزی در خصوص ممنوعیت واردات برنج خارجی در کنار تخصیص رانت سرشار واردات به عدهای خاص، دلالی و واسطهگری، کمآبی و افزایش هزینه تولید از عوامل افزایش قیمت برنج ایرانی و خارجی در بازار شناخته میشوند.
واردات برنج برای مدت زیادی از سوی دولت ممنوع اعلام شده بود و حالا هم که مجوز واردات صادر شده، تخصیص ارز با وقفه طولانی، نامنظم و به افرادی خاص تعلق میگیرد.
از طرفی کاهش ۳۰درصدی تولید برنج در سال جاری به دلیل افزایش هزینه تولید نیز بر گرانی یکی از اصلیترین غذاهای ایرانیان دامن زده است.
پیشتر، «ذبیحالله خدائیان» رییس سازمان بازرسی کل کشور، درباره تنظیم بازار برنج اعلام کرده بود که در نتیجه بررسیهای بهعمل آمده در خصوص گرانی قیمت برنج، علاوه بر رصد برخی احتکارهای صورت گرفته در این زمینه، ندادن اجازه واردات برنج باکیفیت به کشور از سوی وزارت جهاد کشاورزی از عوامل گرانی قیمت برنج در داخل کشور بوده است.
او با بیان اینکه عدم تخصیص بهموقع ارز از سوی بانک مرکزی نیز یکی دیگر از عوامل گرانی برنج طی مدت اخیر بوده، گفته است سازمان بازرسی از سال گذشته تاکنون، بیش از ۱۵ مکاتبه هشدارگونه با مسوولان جهاد کشاورزی و سایر مسوولان ذیربط در زمینه واردات نهادههای دامی و برنج داشته که توجه لازم به آنها نشده است.
از سوی دیگر، دبیرخانه کشاورز گلستان اما جولان دلالان را یکی از عمده دلایل گرانی تولید داخل دانسته و گفته است: «اگر برنج در بازار داخل گران است به بازی دلالها در بازار این محصول پرمصرف برمیگردد. آنها برنج را خریداری و انبار میکنند و در ادامه با مدیریت قطره چکانی کمکم نرخ آن را به سوی صعودی مدیریت کرده و سود کلانی به دست میآورند.»
او گفته است که کشاورز با زحمت زیاد محصول خود را تولید میکند و بعد از برداشت، ناچار است شالی را در انبار یا خانه نگه دارد تا شاید قیمت بهصرفهتری پیدا کند. اما در این میان، دلالها با خرید ارزان از کشاورز و ترکیب برنجهای مختلف با هم، آن را با قیمت بالاتر به بازار عرضه میکنند.
