ملی مذهبی _ رسانههای ایران از افزایش قیمت و کمبود دارو که منجر به بحرانی شدن روند درمان برای برخی از بیماران در ایران شده خبر میدهند. بر اساس این گزارشها مبتلایان به سرطان و برخی دیگر از بیماران خاص، به علت ناتوانی در پرداخت هزینه دارو، به ناچار درمان را متوقف کردهاند.
فعالان صنعت داروسازی هم تاکید میکنند که منابع کافی برای تولید دارو وجود ندارد و ذخایر دارویی در ایران به شدت دچار کمبود شده است.
پایگاه خبری «فرارو» روز ۲۵مهر۱۴۰۴ در گزارشی به نقل از «هادی اخوتپور»، رییس شورای عالی داروخانههای ایران نوشت: «رسالت ما در داروخانه تامین نیازهای دارویی بیماران است و اولویت بر تامین نیازهاست. اما یک سری داروها وجود دارد که باید از شرکتهای پخش تهیه شوند و تامینکننده، دارو را به شرطی میدهد که مبلغ هزینه در زمان کوتاهی به او عودت داده شود و از طرفی سیاست قیمتگذاری در ایران نیز به این نحو است که هر چه قیمت واحد داروها گرانتر میشود، سود دارو کمتر میشود.»
به گفته رییس شورای عالی داروخانههای ایران «داروهای انکولوژی و داروهای ضدسرطان» از جمله داروهایی هستند که به دلیل «قیمت واحد بالا» سود بسیار کمی دارند.
این مقام شورای عالی داروخانهها تاکید کرده است «اولویت تامین کننده دارو مسایل اقتصادی نیست» اما با اینهمه «وقتی یک دارویی را از شرکت پخش با فرجه یک ماهه، مثلاً واحدی به مبلغ ده میلیون تومان خریداری میکنیم و فقط سه درصد هم سود داشته باشد، وضعیت دشواری پیش خواهد آمد.»
هادی اخوت پور بر کاهش ذخایر استراتژیک انبارهای دارویی در ایران نیز تاکید کرده و گفته است: «زمانی تولیدکنندگان دارو ارز سوبسیدی دریافت میکردند، میتوانستند برای واردات مقدار معینی از دارو، ارز لازم را دریافت کرده و وارد کنند. اما با آزادسازی ارز و بالا رفتن هزینهها، آنها باید مبلغ بسیار بیشتری تأمین کنند و این مسئله یک شوک شدید به تولیدکنندگان وارد کرده است.»
او با تأکید بر اینکه «نقدینگی مورد نیاز برای واردات دارو وجود ندارد» گفته «این وضعیت باعث شده که قدرت واردکنندهها برای وارد کردن مواد اولیه کاهش یابد. قبلا با استفاده از سوبسیدها، میتوانستیم با هزینهای پایینتر، مثلاً برای تأمین مواد اولیه برای شش ماه آینده اقدام کنیم. اما با حذف این سوبسیدها، خریدها نیز قبل کاهش یافته است.»
فرارو در بخش دیگری از این گزارش به ضعیفتر شدن عملکرد داروخانهها نسبت به سالهای قبل اشاره کرده و به نقل از هادی اخوتپور نوشته است: «واردکنندههای دارو هم با مشکل روبرو هستند. آنها نمیتوانند با پول فروش قبلی، همان مواد اولیه را دوباره خریداری کنند، زیرا قیمتها به شدت افزایش یافته است و مجبورند کمتر خرید کنند. این وضعیت به صورت زنجیرهای تأثیرات منفی خود را بر بازار دارو و خدمات داروخانهها میگذارد و مشکلات بیشتری را برای تامین دارو و خدمات به بیماران ایجاد میکند.»
این فعال صنفی با اشاره به ایننکته که «اگر داروها در دسترس نباشند، استرس زیادی به جامعه وارد خواهد شد» اضافه کرده که تداوم این وضعیت بر تولیدات داخلی اثر منفی خواهد داشت.
این اظهارات در حالی صورت گرفته که وزیر بهداشت دولت «مسعود پزشکیان»، وضعیت ذخایر دارویی را «مناسب» توصیف کرده است.
با اینهمه گزارشهای میدانی از وضعیت بیماران مبتلا به بیماریهای خاص یا صعبالعلاج نشان میدهد جان بسیاری از آنها به دلیل گرانی دارو و رها کردن روند درمان در خطر است.
«فرارو» در گزارش خود تاکید کرده که بیماران «تالاسمی»، «اماس» و «هموفیلی» از کمبود دارو و خون گلایه دارند؛ بسیاری برای دریافت داروی ضروری ماهها در صف میمانند و برخی خانوادهها در شهرهای مختلف تجمع کردهاند تا صدای خود را به گوش مسئولان برسانند.
در این گزارش تاکید شده است که مسایل دارویی در ایران تنها به دلیل مسایلی همچون «تحریم و بحران اقتصادی» اسفبار نشده بلکه یکی از چالشهای اساسی، «کاهش سهم بیمهها در تامین هزینه داروهای خاص» عنوان شده است.
بیماران مبتلا به «سیستینوزیس» که اخیرا به دلیل مشکلات گرانی و کمبود دارو مقابل وزارت بهداشت جمهوری اسلامی دست به اعتراض زده بودند میگویند «سهم بیمهها در پرداخت هزینه دارو بهصورت مداوم در حال کاهش است؛ در حالیکه قیمت داروی خارجی «سیستاگون» به بیش از ۲۷ میلیون تومان رسیده است.»
«فرارو» به نقل از «مژگان میرحبیبی» عضو هیات مدیره شبکه ملی خیریهها و نیکوکاران در خصوص مصائب بیماران مبتلا به سرطان در وضعیت کنونی دارو نوشته است «افراد زیادی را میشناسم که به دلیل هزینههای سنگین، درمان را رها کردهاند. حتی پرداخت تفاوت ۱۰ تا ۲۰ درصدی سهم بیمه برای برخی ممکن نیست. در روستاها مردم گاو، زمین یا داراییشان را میفروشند تا بتوانند هزینه درمان را بپردازند.»
او همچنین به نکتهی مهمی اشاره کرده است: «بعضی از داروهای وارداتی چون در فهرست رسمی دارویی کشور (فارماکوپه) ثبت نشدهاند، تحت پوشش بیمه قرار نمیگیرند؛ بنابراین بیمار ناچار است تمام هزینه را از جیب خود بپردازد.»
مشکل دارو در ایران به دلیل بحرانهای رها شده و پیگیری نشده در ایران حالا به بحرانی بزرگ بدل شده است. جدا از موضوع «تحریمهای بینالمللی» عواملی همچون «ضعف در نظام بیمهای، ناهماهنگی میان دستگاههای مسوول و نبود سیاست روشن در حوزهی داروهای خاص» به تشدید این وضعیت انجامیده است.
