ملی مذهبی _ روزنامه بریتانیایی فایننشال تایمز در گزارشی تحلیلی به مذاکرات پشت پرده طرح ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه پرداخته است. نویسندگان این مطلب، به نقل از منابع مطلع، مدعی شدهاند که ترامپ خواهان تحقق دو خواسته سیاسی و شخصی در جریان مذاکرات بوده است.دو هفته پیش از سفر خود به آمریکا برای گفتوگو درباره پایان جنگ غزه، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در مقابل حامیان راستگرای خود در یکی از شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی گفت: «دولت فلسطینی در کار نخواهد بود؛ این سرزمین از آن ماست.»
به گزارش یورونیوز، اما اندکی بعد، در اتاق هتلی در نیویورک و در کنار مشاورانش و میانجیهای آمریکایی، با پیشنویس طرح صلحی روبهرو شد که از حمایت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برخوردار بود؛ طرحی که در آن به «مسیری معتبر» برای تشکیل دولت فلسطینی، هرچند فاقد از جزئیات، اشاره شده بود. این طرح حاصل فشارهای دیپلماتیک قطر، عربستان سعودی و دیگر کشورهای عربی و مسلمان بود که از خشم ترامپ نسبت به حمله اسرائیل به مذاکرهکنندگان سیاسی حماس در دوحه بهره بردند. نقش جرد کوشنر، داماد و نماینده پیشین ترامپ در خاورمیانه، نیز برجسته بود. به گفته منابع آگاه از روند مذاکرات، هدف مشترک آنان تحقق دو خواسته سیاسی و شخصی ترامپ بود.
ترامپ به دنبال آزادی ۴۸ گروگان اسرائیلی در اسارت حماس، پایان دادن به جنگ غزه و احیای رویای دیرینه خود برای میانجیگری میان اسرائیل و عربستان سعودی بود. به گفته دو مذاکرهکننده اسرائیلی دخیل در مذاکرات زمانبندی این طرح تصادفی نبود.
ترامپ صریحا اعلام کرده که میخواهد جنگ تا دومین سالگرد حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، پایان یابد. جایزه صلح نوبل که ترامپ آرزوی دریافت آن را دارد، قرار است در همین ماه اعلام شود.
یکی از دیپلماتهای اسرائیلی گفت: «از همان آغاز، ترامپ فهمید که گروگانها کلید همه درهای خاورمیانه هستند.»
با این حال، تحقق این طرح نیازمند برنامهای برای دوران پس از جنگ و عقبنشینی نتانیاهو از مواضع حداکثری خود بود. این امر برای جلب رضایت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز ضروری بود. حمله اسرائیل به دوحه در زمانی که حماس در حال بررسی طرح آتشبس بود، ترامپ را خشمگین نمود و همین امر باعث شد که طی دیدار بعدی دو رهبر در کاخ سفید، او نتانیاهو را وادار به عذزخواهی از نخستوزیر قطر کند. به گفته یک منبع مطلع، تیم مذاکرهکننده نتانیاهو تلاش کرد بندهایی از طرح بیستمادهای ترامپ را تغییر دهد، از جمله اشاره به دولت فلسطین، اما مذاکرهکنندگان قطری از اعمال هر گونه تغییرات عمده در طرح ممانعت کردند.
طرح صلح شامل بندهایی بود که برای جناح راست افراطی اسرائیل غیرقابل پذیرش محسوب میشد: ممنوعیت اخراج اجباری فلسطینیان، آزادی رفتوآمد ساکنان غزه، عفو مبارزان حماس در صورت تسلیم، و بازگشت سازمان ملل برای ازسرگیری کمکهای بشردوستانه درغزه.
با این حال، ترامپ هنگام اعلام طرح هشدار داد که اگر حماس آن را رد کند، اسرائیل «حمایت کامل» او را برای نابودی این گروه خواهد داشت. چند روز پس از دیدارشان، نتانیاهو طرح ترامپ را در اسرائیل یک پیروزی برای کشور معرفی کرد. با این حال، وقتی حماس تنها بخشی از طرح درارتباط با آزادی سریع همه گروگانها را پذیرفت و از باقی بند ها سر باز زد، ترامپ دستور توقف فوری عملیات نظامی اسرائیل در غزه را صادر کرد. بر اساس تحلیل نویسندگان مطلب فایننشال تایمز، نخستوزیر اسرائیل که روزی از رابطهاش با ترامپ به عنوان تکیهگاه قدرتش یاد میکرد، اکنون در تنگنایی سیاسی و دیپلماتیک گرفتار شده است.
در همین حال اما در روند مسیر برنامه صلح، به گزارش دویچه وله دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از مذاکرهکنندگان حماس و اسرائیل خواست تا برای پایان دادن به جنگ غزه “سریعتر عمل کنند.” او روز یکشنبه پنجم اکتبر (۱۳ مهر) در پیامی در شبکه اجتماعی متعلق به خودش، تروث سوشال، نوشت: «این آخر هفته بحثهای بسیار مثبتی با حماس و کشورهای سراسر جهان (عرب، مسلمان و دیگران) در مورد آزادی گروگانها، پایان جنگ در غزه و مهمتر از آن رسیدن به صلحی که مدتهاست در خاورمیانه دنبال میشود، انجام شده است.»ترامپ این مذاکرات را “بسیار موفقیتآمیز” خواند و گفت: «مذاکرات به سرعت در حال انجام است.»
به گفته رئیسجمهور آمریکا تیمهای فنی روز دوشنبه ششم اکتبر (۱۴ مهر) در مصر دیدار خواهند کرد تا جزئیات نهایی بررسی و تدقیق شود. او افزود: «به من گفته شده است که مرحله نخست باید این هفته تکمیل شود و من از همه میخواهم که سریع اقدام کنند.»
پیام ترامپ تنها چند دقیقه پیش از ضربالاجلی منتشر شد که او برای حماس تعیین کرده بود. ترامپ روز جمعه به این گروه تروریستی هشدار داده بود، چنانچه تا روز یکشنبه طرح صلح او را نپذیرد، “جهنم به پا خواهد شد.” بنا بر گزارشها با این حال مشخص نیست که آیا ترامپ مهلت اولیه داده شده به حماس را همچنان معتبر میداند یا خیر، زیرا او در نه پست خود در تروث سوشال و نه در صحبتهایش با خبرنگاران در عصر روز یکشنبه، هیچ اشارهای به این موضوع نکرد.
تأکید آمریکا و اسرائیل بر “مذاکرات سریع”
وزارت امور خارجه مصر اعلام کرده است تمرکز اولیه مذاکرات روز دوشنبه میان حماس و اسرائیل که از طریق میانجیگران انجام خواهد شد، بر دستیابی به توافقی برای آزادی گروگانهای باقیمانده در ازای آزادی فلسطینیان زندانی در اسرائیل خواهد بود. بنا بر گزارشها هیئتی از حماس به رهبری خلیل الحیه عصر یکشنبه وارد مصر شد و هیئت مذاکرهکنندگان اسرائیلی به سرپرستی ران درمر، وزیر امور راهبردی، نیز قرار است روز دوشنبه عازم شهر شرمالشیخ، محل این مذاکرات، شوند. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه و جرد کوشنر، داماد ترامپ به عنوان نمایندگان او به مصر سفر کردهاند.
به گزارش دویچه وله ، حماس روز یکشنبه خواستار آغاز فوری روند تبادل گروگانها در ازای آزای زندانیان فلسطینی در اسرائیل شد. یک مقام ارشد این گروه تروریستی که نخواست نامش فاش شود به خبرگزاری فرانسه گفت حماس “بسیار مشتاق است که به توافقی برای پایان جنگ برسد و فورا روند تبادل زندانیان را با توجه به شرایط میدانی آغاز کند.”مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با اظهار امیدواری نسبت به حصول توافقی فوری، گفت که حماس پیشنهادات مربوط به اداره امور در نوار غزه پس از جنگ را به طور کلی پذیرفته است.
روبیو در گفتوگویی با شبکه انبیسی اظهار داشت که ایالات متحده “بزودی” درخواهد یافت که آیا حماس در مذاکرات فنی در مورد آزادی گروگانها جدی است یا خیر. او تصریح کرد هنوز مشخص نیست که چه زمانی توافق نهایی برای آزادی گروگانها به دست میآید اما این مذاکرات “نباید چندین هفته یا حتی چند روز طول بکشد.”
روبیو نیز تأکید کرد ایالات متحده خواهان آن است که مذاکرات “بسیار سریع” انجام شود. او از اسرائیل خواست پیش از آغاز مذاکرات در مصر بمباران غزه را متوقف کند. روبیو گفت: «نمیتوان گروگانها را وسط بمباران آزاد کرد، بنابراین حملات باید متوقف شود. نمیتوان وسط جنگ چنین مذاکراتی را انجام داد.»
حماس روز جمعه با آزادی گروگانها و چند بند دیگر از طرح صلح ترامپ موافقت کرد اما به مسائل حساستری نظیر خلع سلاح اشارهای نکرد. این گروه تروریستی تا کنون مصرانه درخواست آمریکا و غرب برای خلع سلاح را رد کرده است.به گزارش خبرگزاری فرانسه یک منبع فلسطینی نزدیک به حماس گفت: «حماس در مذاکرات با میانجیها تأکید کرده است که اسرائیل باید فوراً عملیات نظامی در سراسر نوار غزه را متوقف کرده، حملات هوایی، شناسایی و پهپادی را قطع کند و از داخل شهر غزه عقبنشینی کند.»او افزود که حماس نیز بهطور همزمان “عملیات نظامی خود را متوقف خواهد کرد.”در همین حال یک منبع آگاه از مذاکرات در مصر به خبرگزاری رویترز گفته است که تمرکز مذاکرهکنندگان بر دستیابی به توافقی جامع پیش از اعلام آتشبس است. او افزود: «این روند با روندهای قبلی مذاکرات، که در آن مرحله اول توافق میشد و سپس برای مراحل بعدی نیاز به مذاکرات بیشتر بود، تفاوت دارد.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در یک سخنرانی تلویزیونی ابراز امیدواری کرد که گروگانها طی روزهای آینده از اسارت حماس آزاد شوند. او تأکید کرد اسرائیل و ایالات متحده مصمم هستند مذاکرات غیرمستقیم با حماس را تنها به چند روز محدود کنند.
تداوم حملات اسرائیل
هر چند طرح ترامپ امیدها برای پایان جنگ در غزه را تقویت کرده، اما با این حال اسرائیل روز یکشنبه نیز به حملات خود ادامه داد. به گفته مقامات بهداشتی نوار غزه جنگندهها و تانکهای اسرائیلی مناطقی در سراسر این باریکه ساحلی را هدف قرار دادند که در نتیجه آن دستکم ۱۹ نفر جان باختند.
یک فلسطینی آواره در مرکز غزه به رویترز گفت که با اعلام خبر طرح ترامپ امیدوار شده بود، اما تا به حال هیچتغییری در وضعیت ندیده است. او افزود: «بر عکس نمیدانیم چه کاری باید انجام دهیم، آیا باید در خیابانها بمانیم یا باید برویم؟»در مقابل، امیدها و خوشبینی در اسرائیل نسبت به طرح ترامپ موجب شد تا شِکِل، واحد ملی پول این کشور به بالاترین سطح خود در برابر دلار طی سه سال گذشته برسد. به نوشته رویترز شاخص بورس تلآویو نیز رکوردی تاریخی بر جای گذاشت.یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، عصر یکشنبه پس از دیدار با همتای قطری خود در دوحه نسبت به طرح ترامپ و پایان جنگ در غزه ابراز امیدواری کرده و گفت: «همه چیز امکانپذیر و قابل دستیابی است. اما با این حال هنوز راه دشواری پیش روی همه ماست.»
او با ستایش از طرح ترامپ، آن را بهترین دانسته و اظهار داشت این طرح “فرصتی واقعبینانه برای آزادی فوری گروگانها، رسیدن به آتشبس و ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم نیازمند در نوار غزه فراهم میکند.”
