ملی مذهبی _ دبیرخانه «شورایعالی امنیت ملی ایران»، روز یکشنبه۲۳شهریور با صدور بیانیهای اعلام کرد تفاهمنامه امضا شده میان «عباس عراقچی»، وزیر خارجه و «رافائل گروسی»، دبیرکل «آژانس بینالمللی انرژی اتمی» در قاهره، در چارچوب مصوبات کمیته هستهای این شورا بوده است.
براساس این بیانیه، متن ترتیبات توافقشده پیشتر در کمیته هستهای که از مسوولان ارشد نهادهای ذیربط تشکیل شده، بررسی و تایید شده بود و این کمیته در همه دورهها، از جانب شورا اختیار تصمیمگیری داشته است.
شورای عالی امنیت ملی ایران روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد که متن توافق امضاء شده بین عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تائید میکند.
در این بیانیه آمده است: «متن این ترتیبات در کمیته هستهای شورای عالی امنیت ملی مورد بررسی قرار گرفته و آنچه به امضا رسیده، در مجموع همان چیزی است که مصوب این کمیته بوده است.»
در این بیانیه تاکید شده درباره تاسیسات هستهای تحت نظارت آژانس که در جریان جنگ ۱۲روزه توسط اسراییل و آمریکا بمباران شدند، ایران تنها پس از فراهم شدن شرایط امنیتی و ایمنی و کسب نظر شورا گزارش خود را به آژانس ارائه خواهد کرد.
این توافق طی روزهای اخیر از سوی جناح اصولگرایان تندرو در مجلس شورای اسلامی و خارج از آن مورد انتقاد قرار گرفته بود.
وزیر امور خارجه ایران توافق «شیوهنامه همکاری» با آژانس را روز چهارشنبه در قاهره، پایتخت مصر امضاء کرد.
در بخش دیگری از بیانیه شورای عالی امنیت ملی ایران آمده است: «کمیته هستهای که متشکل از مسئولان ارشد نهادهای مختلف ذیربط است، در همه ادوار از جانب شورای عالی امنیت ملی مأذون به تصمیمگیری بوده و در این زمان نیز مطابق روال معمول عمل کرده است.»
در بخش دیگری از بیانیه شورای عالی امنیت ملی ایران آمده است که اجرای «شیوهنامه همکاری» با آژانس در صورت بازگشت تحریمهای سازمان ملل متحد متوقف خواهد شد. این شورا اعلام کرد: «در صورت اتخاذ هر گونه اقدام خصمانه علیه جمهوری اسلامی ایران و تأسیسات هستهای، از جمله بازگرداندن قطعنامههای مختومه شده شورای امنیت، اجرای این ترتیبات متوقف میشود.»
به گفته وزارت امور خارجه ایران «شیوهنامه همکاری» نحوه «تعامل» با آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل را مشخص میکند.
جزئیات توافق امضاء شده با آژانس هنوز اعلام نشده است. این توافق در حالی به امضاء رسید که سه کشور اروپایی متشکل از فرانسه، بریتانیا و آلمان حدود سه هفته پیش روند مکانیسم ماشه را کلید زدند.
رافائل گروسی پیشتر گفته بود توافق جدید، امکان دسترسی بازرسان آژانس به «همه تاسیسات هستهای ایران» را فراهم میکند و شامل گزارشدهی درباره سایتهایی است که هدف حملات اسراییل قرار گرفتهاند. او این توافق را آغازگر همکاری جامع با ایران خوانده بود. بااینحال، عباس عراقچی اندکی بعد اظهار داشت در چارچوب این توافق، هیچ دسترسی ویژهای به بازرسان آژانس داده نمیشود، مگر برای تعویض سوخت نیروگاه بوشهر.
بیانیه شورایعالی امنیت ملی همچنین تاکید کرده هرگونه اقدام اجرایی در همکاری با آژانس باید به تایید این شورا برسد و هشدار داده در صورت بازگشت تحریمهای سازمان ملل یا هر «اقدام خصمانه» دیگر، اجرای توافق متوقف خواهد شد.
عراقچی شامگاه شنبه، در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس به سه کشور اروپایی هشدار داد که فعالسازی سازوکار مکانیسم ماشه تبعات سنگینی برای آنها خواهد داشت. او نوشت، در صورت فعال سازی این مکانیسم «همه چیز از دستشان میرود»
ایالات متحده و سه کشور اروپایی با نزدیک شدن به ضربالاجل فعالسازی مکانیسم ماشه بار دیگر به جمهوری اسلامی هشدار دادهاند. سه کشور اروپایی نیز در نشست شورای حکام آژانس با انتشار بیانیهای تاکید کردند خودداری ایران از اجرای تعهدات برجامی و توقف همکاریهای پادمانی، توانایی آژانس برای ارزیابی ماهیت برنامه اتمی ایران را «به شدت مختل کرده است».
این کشورها با وجود اعلام آغاز روند فعالسازی مکانیسم ماشه، در بیانیه مشترک خود گفتهاند در صورتی که جمهوری اسلامی شروط آنها را برآورده کند، بازگشت تحریمهای شورای امنیت میتواند به تعویق بیفتد.
عباس عراقچی شنبه شب بار دیگر به تروئیکای اروپایی نسبت به اجرای مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل متحد علیه تهران هشدار داد.
وزیر امور خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مساله تنها این نیست که سه کشور اروپایی هیچ حق قانونی، سیاسی یا اخلاقی برای فعالکردن سازوکار اسنپبک ندارند، حتی اگر این حق را هم داشتند حکایت «استفاده نکنی از دستت رفته است» اینجا کارآیی ندارد.»
وی افزود: «تعبیر دقیقتر برای دوراهی سخت پیش روی سه کشور اروپایی آن است که استفاده کنی از دستت رفته و شاید بهتر باشد بگوییم: استفاده کنی همه چیز از دستت رفته است.»
ریاست شورای عالی امنیت ملی ایران با مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری است هرچند گفته میشود که تصمیمهای این شورا پس از تائید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نهایی میشود.
علی لاریجانی، رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران فعالیت میکند.
