ملی مذهبی – رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران روز دوشنبه (۱۴ نوامبر/۲۳ آبان) در جمع خبرنگاران در پاریس، گفت: «اگر چه درهای دیپلماسی باز خواهند ماند اما دولت آمریکا اکنون تمرکز خود را به جای مذاکرات احیای توافق هستهای بر سیاست تحریم و فشار قرار میدهد.»
این مقام آمریکایی اقدامات نیروهای امنیتی علیه معترضان در ایران و همچنین فروش پهپاد به روسیه را از دلایل تغییر سیاست آمریکا عنوان کرد.او همچنین گفت، علاوه بر این، مذاکرات پیشرفتی هم نداشتهاند.
از انعقاد توافق تا خروج آمریکا و از سرگیری دوباره مذاکرات
در چارچوب مذاکرات وین، ماهها برای دستیابی به یک توافق در مناقشه هستهای با ایران تلاش شد؛ تلاشی که موفقیتی در بر نداشته است.پیشتر تنشها بین ایران و آژانس برسر مسائلی مانند توقف فعالیت برخی دوربینهای نظارتی و پرسشهای بیپاسخ مانده این نهاد بالا گرفته بود.
مدیر کل آژانس بارها جمهوری اسلامی را متهم کرده که به برخی از پرسشهای این نهاد، از جمله درباره منشاء مواد رادیواکتیو کشف شده در سه مکان اعلام نشده پاسخهای قانعکنندهای نداده است. گروسی همچنین گفته بود، بدون پاسخ شفاف ایران به پرسشهای آژانس در این باره، مسیر احیای توافق هستهای و برجام هموار نمیشود.
رابرت مالی معتقد است سکون در مذاکرات وین به دلیل مواضع ایران و اتفاقاتی است که در دو ماه اخیر در این کشور در جریان است.
توافق برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به برجام در سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴) میان ایران و کشورهای ۱+۵ منعقد شد. در چارچوب برجام و برای جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح اتمی، از جمله محدودیتهایی برای ایران در موضوع غنیسازی اورانیوم در نظر گرفته شد. در برابر این محدودیتها، تحریمها علیه جمهوری اسلامی لغو شد. آمریکا در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ به صورت یکجانبه از توافق بیرون آمد و تحریمها علیه این کشور را دوباره جاری ساخت.ایران هم در مقابل با کاهش گام به گام تعهدات برجامی به اعمال دوباره تحریمها پاسخ داد.دولت جو بایدن اما برخلاف دونالد ترامپ، سیاست احیای برجام را در پیش گرفت.
واکنش وزرات خارجه به تحریمهای جدید
به گزارش خبرگزاری فرانسه، رابرت مالی در سخنان روز دوشنبه خود بدون اشاره به جزییات، همچنین گفته است: «اگر ایران بخواهد در برنامه هستهای از سرحدهای تعیین شده عبور کند، این اقدام پاسخی هماهنگ با متحدانمان در اروپا را به دنبال خواهد داشت.»
خبرگزاری رویترز مینویسد، به گفته دیپلماتها رابرت مالی روز سه شنبه (۱۵ نوامبر/۲۴ آبان) با همتایان خود از فرانسه، آلمان و بریتانیا در پاریس در اینباره گفتوگو خواهد کرد.
ناصر کنعانی سخنگوی وزارت امور خارجه روز سه شنبه (۲۴ آبان) در واکنش، این اقدام را “بی پایه و اساس، غیرقانونی و مداخله جویانه” داانست و آن را محکوم و “کاملا مردود” اعلام کرد. او همچنین گفت: « با این رویکرد غلط، این اروپاست که دایره تعاملات خود را به دستخود تنگتر میکند.»
