بهمن دری، معاون فرهنگی وزارت ارشاد گفت که مسئولان نشر چشمه روندی را در پیش گرفتند که به تعطیلی کامل و لغو پروانه این شرکت نشر انجامید.
به گزارش بیبی سی، دری درباره نشر چشمه گفته است: «این نشر براساس رای هیات رسیدگی به تخلفات که از خود اعضای صنف و اتحادیه هم در آن حضور دارند پروانه نشرش لغو شده است و تنها لغو هم نیست و بلافاصله پروندهاش برای رسیدگی به مرجع قضایی ارسال میشود.»
زمستان سال گذشته، بهمن دری از تعلیق نشر چشمه و ثالث و چند ناشر دیگر خبر داده بود و گفته بود تخلف آنها هم ساختاری است و هم محتوایی. ناشران تعلیقی اجازه ارائه کتاب تازهای به اداره ممیزی وزارت ارشاد ندارند. نشر چشمه از حضور در نمایشگاه کتاب امسال هم محروم شده بود.
بهمن دری در توضیح دلایل لغو پروانه نشر چشمه گفت: «این انتشارات کتابی عرضه کرد که سراسر ضد قیام کربلا و ضد امام حسین بود.»
در فروردین ۱۳۹۰ محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، از نظام امتیازدهی تازهای به ناشران سخن گفت که مبنای آن قضاوت ممیزان اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
بر این اساس ناشری که کتابهایش سانسور بیشتری بشود، امتیازهای منفی بیشتری میگیرد که این امتیازها در نهایت بر ردهبندی ناشران در این وزارتخانه تاثیر میگذارد.
حسینی گفت: «ناشری ۱۰۰ کتاب میفرستد که تعدادی از این آثار اصلاحیه میخورند یا اینکه مشکلات متعددی دارند. این یک نقطه ضعف به حساب میآید و به عنوان امتیاز منفی در کارنامه این ناشران ثبت میشود.»
نظام جدید امتیازدهی به ناشران با انتقاد زیادی از سوی نویسندگان و ناشران رو به رو شده است، از آن جمله فرج سرکوهی، روزنامهنگار مقیم اروپا، این طرح وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را «طرحی برای تبدیل ناشران به کارمندان افتخاری سانسور» نامیده که به منظور «گسترش دامنههای سانسور» تدوین شده است.
منظور او از عرضه این کتاب، ارائه آن به وزارت ارشاد برای ممیزی است؛ روندی که همه ناشران برای دریافت مجوز چاپ هر کتاب طی میکنند.
ناشران کتابهای خود را برای بررسی و صدور مجوز به اداره ممیزی وزارت ارشاد میفرستند و ممیزان پس از بررسی، یا آن را غیرقابل چاپ اعلام میکنند یا مواردی را برای حذف، تعدیل یا تغییر پیشنهاد میدهند. ناشران با اعمال این اصلاحات، کتاب را چاپ میکنند.
آقای دری گفته است: «توجه داشته باشید زمانی شما کتابی ارائه میکنید و غیر قابل انتشار تشخیص داده میشود و مساله خاصی نیست ولی زمانی که این غیرقابل انتشارها تعدادشان زیاد میشود و حجم اصلی کار ناشر را دربر میگیرد آن هنگام نشاندهنده نوعی کجروی و ترویج تفکری خاص و مضر و غلط است.»
این در حالی است که به گفته کارشناسان، هیچ قانونی اجازه لغو امتیاز ناشر را در صورت عرضه کتابهای غیرقابل چاپ به وزارت ارشاد نمیدهد.
علی اصغر رمضانپور، روزنامهنگار و معاون سابق امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این باره به بیبی سی فارسی گفته است: «اگر وزارت ارشاد این را حق قانونی خودش میداند که هر کتابی را پیش از انتشار بررسی کند، این نیز حق قانونی ناشر است که کتاب مورد نظر خود را به ارشاد بسپارد، فارغ از این مسئله که چند مورد اصلاحیه به آن کتاب میخورد. کار اداره کتاب همین است که این کتابها را بررسی کند و نه چیز دیگری.»
بهمن دری گفته است: «ما حداکثر لطف و همکاری را انجام دادیم تا نشر به مشکلی بر نخورد ولی متاسفانه خودشان اصرار داشتند کار به اینجا برسد.»
آقای دری همچنین گفته است که یکی دیگر از تخلفهای نشر چشمه این بود کتابی را برای مجوز ارائه میداد و بعد همان کتاب را دوباره از مسیر انتشاراتی دیگر با همان شکل و شمایل عرضه میکرد. بعد که پیگیری میکنیم و دلیلش را میپرسیم میگویند مشکل از مولف بوده است و بعد که میگوییم خب بروید قراردادهایتان را بیاورید میگویند صحبت شفاهی بوده.»
او در این زمینه توضیح دیگری نداد و مسئولان نشر چشمه هنوز در این باره اظهار نظری نکردهاند.
گفتنیست، در بیست و هفت سالی که از آغاز فعالیت نشر چشمه میگذرد، بسیاری از نویسندگان، مترجمان و پژوهشگران شاخص ایرانی با این نشر همکاری کردهاند.
نشر چشمه فعالیت خود را از سال ۱۳۶۴ آغاز کرده است و از ناشران مطرح در زمینه ادبیات است.
